Diego López Marina

L-intelliġenza artifiċjali (AI) qed tavvanza b’rata mgħaġġla u diġà hija parti mill-ħajjiet ta’ miljuni ta’ nies, speċjalment żgħażagħ li jużawha biex jistudjaw, isibu informazzjoni, jew isolvu dubji. Bi tweġiba għal dan it-tkabbir, żewġ Kattoliċi żgħażagħ ħolqu Acutis AI , pjattaforma li tfittex li tpoġġi din it-teknoloġija għas-servizz tal-edukazzjoni, id-dinjità umana, u l-fidi.

Ispirata minn San Karlu Acutis, iż-żagħżugħ Taljan li uża l-internet biex jevanġelizza, l-inizjattiva twieldet bl-iskop li toffri alternattiva Kattolika fid-dinja tal-AI.

Peter Cooney, il-ko-fundatur ta’ Acutis AI , spjega lil ACI Prensa li l-proġett nibet mill-osservazzjoni li xi pjattaformi eżistenti mhux dejjem offrew tweġibiet skont it-tagħlim tal-Knisja meta l-utenti staqsew mistoqsijiet relatati mal-fidi u l-morali.

“Meta użajna ChatGPT, Gemini, Claude u pjattaformi oħra, irrealizzajna li jekk tistaqsi mistoqsijiet morali dwar il-fidi jew dwar kwistjonijiet bħall-abort jew it-tibdil tal-ġeneru, it-tweġibiet ma kinux allinjati mat-tagħlim Kattoliku,” qal.

Il-ko-fundatur ta’ Acutis AI irrimarka li din is-sitwazzjoni tista’ tkun speċjalment kumplessa għaż-żgħażagħ li m’għandhomx biżżejjed taħriġ biex jevalwaw ir-risposti.

“Jekk ikun adult li kien Kattoliku ħajtu kollha, probabbilment ikun jaf it-tweġiba. Imma jekk ikun student tal-iskola sekondarja li jistaqsi, ‘Nista’ nibdel is-sess tiegħi?’ jew saħansitra ‘Jeżisti Alla?’ mhux dejjem ikollu tweġibiet ċari bbażati fuq it-tagħlim tal-Knisja,” spjega.

Intelliġenza artifiċjali b’sorsi Kattoliċi

Cooney spjega li waħda mill-karatteristiċi ewlenin tal-pjattaforma hija li tuża dokumenti ta’ referenza tal-Knisja.

“Tellgħana ħafna dokumenti tal-Knisja: il-Katekiżmu, is-Summa Theologica, u diversi enċikliċi u dokumenti tal-Knisja,” innota.

“Għal kwalunkwe mistoqsija relatata mal-fidi, il-morali, jew suġġetti simili, uża dawk is-sorsi u ikseb it-tweġiba bbażata fuqhom. Ikkwota dawk is-sorsi minflok sempliċement tuża tfittxija ġenerika fuq l-internet jew id-dejta tat-taħriġ tiegħek stess,” żied jgħid.

Il-ko-fundatur iċċara li l-AI mhijiex maħsuba biex tissostitwixxi l-kumpanija umana jew il-ħajja spiritwali.

“Huwa importanti li tifhem li huwa biss għodda. Mhuwiex persuna u ma jistax jieħu post ir-relazzjonijiet umani. Jista’ jinstema’ bħal persuna u, f’ċerti modi, jirrispondi bħal persuna, imma trid tifhem li huwa biss magna bbażata fuq numri u kalkoli,” stqarr.

Ispirat minn Carlo Acutis

L-isem tal-pjattaforma jirreferi għal San Karlu Acutis, żagħżugħ li sar programmatur u bena websajt li kkatalogat u  ppromwoviet il-mirakli Ewkaristiċi . Hemmhekk, Karlu qal lill-viżitaturi: “Iktar ma nirċievu l-Ewkaristija ta’ spiss, aktar nixbħu lil Ġesù, sabiex fuq din l-art ikollna togħma minn qabel tas-sema.”

Għal Cooney, il-ħajja taż-żagħżugħ Taljan turi li l-qdusija tista’ tgħixha wkoll f’nofs it-teknoloġija u l-isfidi tad-dinja tal-lum.

“Li nara lil dak iż-żagħżugħ li kien jagħmel websajts, jilgħab l-isports, u kien student normali, u mbagħad narah isir qaddis, kienet esperjenza speċjali ħafna,” qal.

“Għenni nifhem li kulħadd jista’ jsir qaddis. Anke jekk int żagħżugħ, anke jekk m’intix reliġjuż jew patri, tista’ tuża t-talenti tiegħek u t-teknoloġija attwali u tidderieġihom lejn it-tajjeb,” żied jgħid.

X’jiddistingwi Acutis AI minn pjattaformi oħra?

Cooney jispjega li d-differenza ewlenija hija li Acutis AI għandu għodod ta’ kontroll tal-ġenituri.

“Żidna kontrolli sabiex il-ġenituri jkunu jistgħu joħolqu kontijiet għal uliedhom, jimblokkaw ċerti suġġetti, u jirċievu notifiki jekk tifel jew tifla jistaqsu dwar suġġetti perikolużi,” spjega.

Barra minn hekk, huwa enfasizza li l-għodda tista’ tgħin liż-żgħażagħ japprofondixxu l-fehim tagħhom tal-fidi.

“Jekk għandek mistoqsijiet dwar il-fidi u tistaqsihom hawn, dan jista’ jkun għodda utli ħafna għax jurik is-sorsi. Anke jekk sempliċement tistaqsi ‘Jeżisti Alla?’, tkun tista’ tara partijiet mill-Katekiżmu jew mis-Summa Theologica li jispjegaw ir-raġunament,” qal.

Espansjoni fi Spanja u l-Amerika Latina

Acutis AI twieldet fl-Istati Uniti, iżda l-kreaturi tagħha issa qed ifittxu li jwasslu l-pjattaforma f’pajjiżi oħra, speċjalment Spanja u l-Amerika Latina.

Cooney qal li mill-bidu rċevew rakkomandazzjonijiet biex jiżviluppaw verżjoni bl-Ispanjol.

“Il-kappillan tal-Università ta’ Dallas, Patri Jerónimo [Espinosa], li huwa mill-Kolombja, qalilna mill-bidu li għandna nappoġġjaw l-Ispanjol u nespandu fl-Amerika t’Isfel u Spanja għax ikun hemm bżonn kbir għal xi ħaġa bħal din,” spjega.

Il-verżjoni Spanjola ġiet rilaxxata dan l-aħħar , u ġiet ippreżentata wkoll verżjoni Portugiża għall-Brażil.

“Issa huwa disponibbli kważi fl-Amerika t’Isfel kollha,” stqarr.

Skont Cooney, uħud mill-pajjiżi fejn osservaw l-akbar interess huma Spanja, il-Kolombja, il-Brażil, u l-Messiku.

Biex inħarrġu żgħażagħ ġodda bħal Carlo Acutis

Fl-aħħar nett, Cooney qasam ix-xewqa li tmexxi dan il-proġett: li aktar żgħażagħ jiskopru t-talenti tagħhom u jpoġġuhom għas-servizz ta’ Alla.

“Nixtieq nara aktar Kattoliċi żgħażagħ jinnovaw u joħolqu affarijiet bħalma nagħmlu aħna,” qal.

“Nixtieq nara aktar Carlo Acutis fid-dinja: aktar żgħażagħ jużaw it-talenti tagħhom u t-teknoloġija moderna biex jaqdu lil Alla u jibnu affarijiet kbar għall-Knisja u s-soċjetà. Il-Knisja teħtieġ speċjalment żgħażagħ li jkunu fuq quddiem nett, jibnu, jinnovaw, u jużaw it-talenti tagħhom biex jaqdu lil Alla,” ikkonkluda.

Biex taċċessa Acutis AI, tista’ tikklikkja fuq din il-link: https://www.acutisai.com/