L-ewwel martri tal-Amerika għaż-żwieġ: Il-Martri tal-Georgia ddikjarati ‘mberkin’

Beverly Willett via EWTN News

Aktar minn 400 sena ilu, il-Patrijiet Pedro de Corpa, Blas Rodríguez, Miguel de Aňon, Antonio de Badajoz, u Francisco de Veráscola ċedew ħajjithom għall-qdusija taż-żwieġ.

“Nagħmlu tajjeb li nsemmu isimhom b’imħabba, għax huma membri qaddisin tal-familja ta’ Alla,” qal il-Kardinal Frank Leo ta’ Toronto waqt li ddikjarahom “imberkin” fil-31 ta’ Ottubru f’Savannah.

Sorijiet tal-Ħajja minn New York jattendu l-Quddiesa tal-beatifikazzjoni għall-ħames martri Franġiskani tal-Georgia fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno
Sorijiet tal-Ħajja minn New York jattendu l-Quddiesa tal-beatifikazzjoni għall-ħames martri Franġiskani tal-Georgia fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno

Kien pass importanti għall-Knisja Kattolika fl-Amerika: Il- Martri tal-Georgia huma l-ewwel martri Amerikani għaż-żwieġ u l-ewwel li ġew beatifikati fin-nofsinhar tal-Istati Uniti.

Madwar 9,000 ruħ daħlu mill-bibien taċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah, u kisru r-rekords tal-attendenza tal-belt għal avveniment ġewwa. Huma vvjaġġaw minn madwar il-Georgia kollha, l-Istati Uniti, u madwar id-dinja, u waslu bil-karozza tal-linja, bil-karozza, u bit-tram. Xi wħud qasmu x-Xmara Savannah bil-baħar. Oħrajn tellgħu bl-ajruplan, inklużi qassisin u Kattoliċi lajċi li jirrappreżentaw il-postijiet fejn jgħixu diversi patrijiet.

María Isabel Inoriza De Villota, dixxendenti tat-12-il ġenerazzjoni ta’ wieħed mill-aħwa Fra Francisco, ġiet minn Spanja ma’ binha ta’ 16-il sena, Imanol.

“Minn mindu kont żgħira, rajt id-devozzjoni profonda li l-ġenituri tiegħi kellhom għal Francisco,” qalet. “Dejjem dorna lejh, infittxu l-protezzjoni u l-għajnuna tiegħu.”

Ommha talbet “bil-fervur” għall-beatifikazzjoni, li hija “ħolma li saret realtà,” qalet.

Qraba ta’ wieħed mill-ħames martri Franġiskani tal-Georgia jattendu l-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-patrijiet fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno
Qraba ta’ wieħed mill-ħames martri Franġiskani tal-Georgia jattendu l-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-patrijiet fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno

Dun Pablo Migone, il-vigarju għall-avvanz tal-missjoni fid-Djoċesi ta’ Savannah u promotur ta’ din il-kawża għal żmien twil, qal li kienu previsti 2,000 attendenza bħala l-ogħla numru. Iżda r-reġistrazzjonijiet baqgħu jidħlu.

Il-beatifikazzjonijiet fl-Istati Uniti huma rari. Iżda kien aktar minn hekk. Id-djoċesi ilha teduka lill-fidili dwar il-martri għal għaxar snin. “Il-frott u l-istorja qed jidwu fil-qlub u l-imħuħ tan-nies,” qal Migone.

Sakemm saru jafu bil-beatifikazzjoni, ħafna residenti ta’ La Albuera, Spanja, fejn tgħammed Fra Antonio, ma kinux semgħu bih. Issa l-pjazza tal-belt qed tingħata isem ġdid f’ġieħu.

“Alla mimli sorpriżi,” qal Dun Antonio Jesús Marín Romo, il-kappillan tal-parroċċa tal-belt. “Dan jiġi f’mument kruċjali meta kellna bżonn katalist għall-ħidma li nixtiequ nibdew fil-parroċċa.”

L-istorja tal-Franġiskani bdiet fis-seklu 16 meta waslu minn Spanja. Sal-1595, kienu stabbilew missjonijiet tul il-kosta tal-Ġeorġja, fejn evanġelizzaw lin-nies Indiġeni Guale. Billi servew bħal voluntiera tal-Korp tal-Paċi, irnexxielhom fejn ordnijiet oħra kienu fallew.

Madankollu, sentejn wara, il-fidi ħabtet mad-drawwiet lokali. Konvertit mgħammed li kien se jikseb il-kariga ta’ kap insista fuq it-tieni mara. Meta l-patrijiet irrifjutaw li jikkompromettu t-tagħlim ta’ Kristu dwar iż-żwieġ, grupp ta’ gwerra qatel lill-patrijiet, missjoni b’missjoni. Is-sitt patri, Francisco de Ávila, ġie ttorturat, iżda baqa’ ħaj biex jirrakkonta l-istorja. Il-missjonijiet eventwalment ġew stabbiliti mill-ġdid, u l-Kattoliċiżmu ffjorixxa.

Is-servizz bilingwi fil-31 ta’ Ottubru beda b’purċissjoni tul il-kuritur simili għal runway maħluq mill-għaqda ta’ erba’ spazji tal-wirjiet, l-akbar konfigurazzjoni taċ-ċentru.

Il-Ktieb tal-Evanġelji jinġarr fil-purċissjoni tad-dħul għall-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno
Il-Ktieb tal-Evanġelji jinġarr fil-purċissjoni tad-dħul għall-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno

Aktar minn 200 membru tal-kleru, inklużi l-Patrijiet Franġiskani tal-Madonna ta’ Guadalupe, il-Kardinal Leo, 31 isqof u arċisqof, aktar minn 100 djaknu u seminarista, u n-nunzju appostoliku, ingħaqdu magħhom kważi 200 membru tal-Kavallieri ta’ Kolombu, il-Kavallieri ta’ Malta, il-Kavallieri (u d-Dames) tas-Sepulkru Mqaddes, u l-Kavallieri ta’ Pietru Claver. Sebgħin ciboria stennew ħdejn l-artal. 

Il-Kavallieri ta’ Kolombu jinżlu minn fuq escalator fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah għall-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno
Il-Kavallieri ta’ Kolombu jinżlu minn fuq escalator fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah għall-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno

Il-Kardinal Leo qara l-ittra appostolika u ddikjara lill-Martri tal-Ġeorġja bħala “mberkin”, talli “poġġew il-verità salvifika tal-Vanġelu qabel is-sigurtà tagħhom stess.”

L-Arċisqof ta’ Atlanta Gregory Hartmayer u l-Arċisqof Joan-Enric Vives i Sicilia, isqof emeritu ta’ Urgell, li rrappreżentaw il-Konferenza Episkopali Spanjola, qraw traduzzjonijiet bl-Ingliż u bl-Ispanjol tal-ittra appostolika, rispettivament.

L-ittra ddikjarat il-festa tal-martri bħala t-22 ta’ Settembru, l-ottava tal-martirju ta’ Fra Pedro. 

Applaws qawwi faqqa’ waqt l-inawgurazzjoni tar-ritratt uffiċjali tal-martri, li jurihom f’mistrieħ umli u mgħaddsa f’dawl dehbi. Qabel u wara l-beatifikazzjoni, il-folla żaret il-Mużew tal-Martri tal-Ġeorġja u l-wirja tal-arti li jinsabu biswit.

Ir-ritratt uffiċjali tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia jintwera eżatt wara l-inawgurazzjoni tiegħu waqt il-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tagħhom fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno
Ir-ritratt uffiċjali tal-ħames martri Franġiskani tal-Georgia jintwera eżatt wara l-inawgurazzjoni tiegħu waqt il-Quddiesa tal-beatifikazzjoni tagħhom fiċ-Ċentru tal-Konvenzjonijiet ta’ Savannah f’Savannah, Georgia, fil-31 ta’ Ottubru 2026. | Kreditu: Jeffrey Bruno

Skont l-istandards tad-dinja, jista’ jidher li l-martri fallew, qal il-Kardinal Leo waqt l-omelija tiegħu. “Imma mhux hekk.”

Huma rnexxielhom billi ħaddnu “is-sejħa għall-qdusija, li wasslithom aktar biex iħaddnu s-sejħa għall-ħajja kkonsagrata, is-sejħa għas-saċerdozju sagru, is-sejħa għax-xogħol missjunarju, is-sejħa għall-evanġelizzazzjoni, is-sejħa biex jaqsmu u jiddefendu l-fidi u, fl-aħħar mill-aħħar, is-sejħa biex jagħtu ħajjithom stess.”

Imma “kemm aħna mġiegħla” “nimxu wara s-sejħa ta’ Ġesù biex nimxu warajh?” staqsa.

Ħajja qaddisa teħtieġ li tiddefendi l-verità u li “dejjem tpoġġi lil Kristu l-ewwel,” stqarr, anke waqt li jistinka għall-għaqda fid-dinja. “Il-polarizzazzjoni mhix minn Alla.”

Il-martri taw xhieda wkoll għad-“duttrina Nisranija taż-żwieġ u żammew ma’ dik il-verità divina sat-tixrid ta’ demmhom stess,” qal, filwaqt li enfasizza n-natura sagra tal-familja “msejsa fuq l-għaqda pattjonali, sagramentali, u indissolubbli ta’ raġel u mara waħda.”

Fl-ewwel udjenza pubblika tiegħu wara operazzjoni reċenti, il-Papa Leo XIV qal li l-protezzjoni taż-żwieġ u l-familja “hija aktar urġenti minn qatt qabel.”

Il-beatifikazzjoni nnifisha kienet “waqt perfett,” qalet Christine Camp, li ġiet minn Atlanta flimkien ma’ aktar minn tużżana Kattoliċi oħra li kienu għadhom kemm attendew ritir ta’ tlett ijiem biex jitolbu għar-restawr taż-żwiġijiet tagħhom.

Ommijiet u missirijiet bit-tfal kienu vvjaġġaw minn viċin u minn bogħod. “Huwa l-pellegrinaġġ tagħna,” qalet Theodora Ferrant, li ġiet minn Pensacola ma’ żewġha u żewġt itfal.

“Nemmen tassew li permezz tal-interċessjoni tal-Beatu Pedro de Corpa u erba’ sħabu se jkun hemm rispett akbar għad-dinjità u l-karattru taż-żwieġ qaddis,” qal l-Isqof ta’ Savannah, Stephen Parkes.

“Jalla x-xhieda ta’ dawn l-irġiel qaddisin tispira fedeltà bejn il-miżżewġin imsejħa fir-rabta pattwali taż-żwieġ qaddis u tgħin biex tinħoloq impenn imġedded għat-tkabbir ta’ familji mimlija fidi fl-istat ta’ Georgia u lil hinn.”

Iċ-ċelebrazzjoni se tkompli fl-1 ta’ Novembru b’Quddiesa ta’ radd il-ħajr fil-Katidral Bażilika ta’ San Ġwann Battista.

LURA GĦALL-FAĊĊATA