Nicolás de Cárdenas via EWTN News
It-tmien kappelli tal-Katidral ta’ Toledo, li se jiċċelebra l-ġublew tat-800 anniversarju tiegħu minn Ottubru li ġej, ifakkru sekli ta’ devozzjoni, storja u arti fid-djoċesi primazjali ta’ Spanja.
Fost il-ħafna teżori tiegħu, il-katidral fih tmien kappelli li fihom huma minsuġa flimkien biċċiet ta’ storja, traċċi tal-azzjonijiet ispirati minn Alla ta’ rejiet, kardinali u arċisqfijiet, u traċċi tal-evoluzzjoni tal-arti sagra.
1. Kappella Prinċipali
Il-Kappella Prinċipali hija l-qalba liturġika tal-Katidral ta’ Toledo. Il-konfigurazzjoni attwali tagħha hija dovuta għar-riforma promossa mill-Kardinal Francisco Jiménez de Cisneros fis-seklu 15, li ċċaqlaq l-oqbra oriġinali tal-monarki Alfonso VII, Sancho x-Xewqat, u Sancho l-Qawwi.
Hemmhekk tinsab ukoll il-qabar tal-Kardinal Pedro González de Mendoza, waħda mill-aktar figuri importanti fl-istorja tal-Knisja Kattolika fi Spanja matul żmienu, marbuta mill-qrib mal-azzjoni evanġelizzazzjoni tal-Monarki Kattoliċi fl-Amerika Ispanika.
L-artal prinċipali, magħmul minn injam indurat u polikromu, huwa meqjus bħala wieħed mill-aqwa postijiet tal-arti Gotika Ispano-Fjamminga, li fiha pparteċipaw uħud mill-aktar skulturi u polikromi rinomati ta’ dak iż-żmien. Juri bosta xeni mill-Evanġelji, bħan-Natività, l-Adorazzjoni tal-Maġi, Pentekoste, u l-Passjoni, li jilħqu l-qofol tagħhom b’xena kbira tal-Kalvarju fil-quċċata.
2. Kappella tan-Niżla
Imwaqqaf minn Enriku II ta’ Kastilja, dan l-ispazju jinsab fis-sit fejn it-tradizzjoni tqiegħed l-artal ewlieni tal-knisja Visigota ddedikata lil Santa Marija, li tat lok għall-katidral. Hemmhekk, barra minn hekk, il-leġġenda tirrakkonta ġrajja mirakoluża: Il-Verġni Marija niżlet mis-sema biex tagħti każulla ċelestjali lil San Ildefonsu, Arċisqof ta’ Toledo, difensur ferventi tal-misteru tal-Purità Immakulata tagħha.
Il-kwadru tal-artal juri dan l-episodju mirakoluż, fost xeni oħra, u ġie restawrat fuq ordni tal-Kardinal Bernardo de Sandoval y Rojas. Il-Kardinal Baltasar Moscoso y Sandoval huwa midfun hemmhekk.
3. Kappella ta’ San Ildefons
Li tinsab fiċ-ċentru tal-apside tat-tempju, il-kappella ottagonali fi stil Gotiku fiha l-qabar tal-Arċisqof Gil Carrillo de Albornoz, legat papali, ministru ta’ Alfonso XI u fundatur tal-Kulleġġ Spanjol ta’ Bologna.
Il-ħitan tiegħu fihom ukoll l-oqbra ta’ bosta arċisqfijiet mis-sekli 14, 15, 16, u 17. L-aħħar wieħed li ġie midfun hemm kien il-Kardinal Marcelo González Martín, fl-2004.
4. Kappella tat-Tabernaklu
Fil-Kappella tat-Tabernaklu tal-Katidral ta’ Toledo, minbarra li jqimu lil Alla fl-Ewkaristija, iqimu wkoll lill-qaddisa patruna tagħhom, il-Verġni tat-Tabernaklu, skultura tal-injam tas-seklu 12 miksija bil-fidda u bilqiegħda fuq tron tal-fidda indurata magħmul fis-seklu 18.
It-tradizzjoni tgħid li l-iskultura kienet moħbija waqt l-invażjoni Musulmana fil-bidu tas-seklu 8 u wara r-rikonkwista ta’ Toledo, fil-bidu tat-tieni millennju, ħarġet mirakolożament mill-bir tal-klawsura tal-katidral, b’xemgħa mixgħula f’idejha.
Miksija bl-irħam, il-koppla tagħha fiha affreski li juru l-Evanġelisti, il-profeti, u d-Dutturi tal-Knisja. Il-kappella hija mżejna wkoll b’pitturi ddedikati lil San Bernard, San Ewġenju, San Ildefonsu, u San Leokadia.
Ġie inawgurat fl-1616 bil-preżenza ta’ Filippu III.
5. Kappella ta’ San Blaj
Fil-kantuniera tal-grigal tal-klawsura tal-katidral hemm il-kappella ta’ San Blas, ikkummissjonata fl-aħħar tas-seklu 14 minn Mons. Pedro Tenorio bħala post għad-difna tiegħu.
L-aktar karatteristika li tispikka tal-post huma l-pitturi murali tiegħu li jirrappreżentaw il-veritajiet tal-fidi li jinsabu fil-Kredu u xeni relatati mal-Ġudizzju tal-Aħħar, kif ukoll bosta xbihat mill-Evanġelju, flimkien ma’ episodji mill-ħajja ta’ Sant’Antnin, San Blajk u l-mirakli attribwiti lil San Pietru.
Dawn ix-xogħlijiet huma kkunsidrati bħala wħud mill-aktar eżempji importanti tal-Gotiku internazzjonali Ispaniku, ispirati mill-ġenju Taljan ta’ Giotto u l-iskola Florentina.
6. Kappella ta’ San Ġakbu
Il-kappella funerarja ta’ Santiago, mibnija f’nofs is-seklu 15, hija mibnija fl-istil Gotiku ta’ Toledo u tinsab fl-ambulatorju ta’ barra. Inbniet fuq ordni ta’ Álvaro de Luna, il-Kuntistabbli u l-favorit ta’ Ġwanni II ta’ Kastilja, li aktar tard ġie eżegwit, u martu, Juana Pimentel, li l-oqbra tal-alabastru tagħha jinsabu fiċ-ċentru tal-kappella.
Fuq il-ġnub hemm midfuna l-arċisqfijiet Juan de Cerezuela u Pedro de Luna, u xi qraba tal-kuntistabbli.
7. Kappella tas-Slaten il-Ġodda
Il-Kappella tas-Slaten il-Ġodda hija waħda mill-aktar spazji storikament sinifikanti fil-katidral. Din tinkorpora l-kappelli rjali li bdew jinbnew fis-seklu 13. Bil-permess tal-Imperatur Karlu V u minħabba ħtiġijiet liturġiċi, din il-kappella ġiet trasferita għall-ambulatorju fis-seklu 16.
Fiha wieħed jista’ jara l-oqbra tad-dinastija Trastámara, f’eżempju uniku ta’ arti Gotika tard li evolviet fin-Neoklassiċiżmu.
8. Kappella Mozarabika
Imwaqqaf mill-Kardinal Jiménez de Cisneros fl-1502, inbena biex jipperpetwa ċ-ċelebrazzjoni tar-rit Ispaniku-Mozarabiku, l-eqdem liturġija tal-Kristjaneżmu Ispaniku, li baqa’ ppreservat f’Toledo biss wara r-rikonkwista tiegħu fl-1085.
Fl-1500, il-Kardinal Jiménez de Cisneros irrestawra dan ir-rit, li jiġi ċċelebrat kull filgħodu grazzi għal permess mogħti mill-Papa Alessandru II meta r-rit Ruman maħluq fis-seklu 11 infirex madwar il-Peniżola Iberika.
Jinsab fil-kamra tal-kapitlu l-qadima.
Il-koppla tagħha, li ġarrbet ħsara min-nar fl-1622, inbniet mill-ġdid minn bin El Greco. Il-pala tal-artal, li ġiet rinnovata fis-seklu 18, hija nkurunata minn kruċifiss Ibero-Amerikan.