Xi tkun il-borża ta’ San Martin?

Il-festa ta’ San Martin, li ssir fit-11 ta’ Novembru, hija waħda mid-drawwiet l-aktar ħelwin u maħbubin fil-kultura Maltija, speċjalment fost it-tfal. F’din il-ġurnata, it-tfal jingħataw borża żgħira tad-drapp mimlija frott, ġewż u ħelu – magħrufa bħala il-Borża ta’ San Martin.

Tradizzjonalment, il-borża tinkludi tuffieħ, larinġa, mandolina u rummien, flimkien ma’ ġewż, lewż imqaxxar, qastan, qastan tal-Indja u tin imqadded. Illum il-ġurnata ħafna drabi t-tfal isibu wkoll ħelu, ċikkulata jew qagħqa żgħira miksija bil-glaze li fuqha jitqiegħed ħelu tal-likwirizzja – simbolu klassiku ta’ din id-drawwa.

Fil-qedem, it-tfal kienu jħallu l-borża mdendla ħdejn is-sodda tagħhom bil-lejl u filgħodu kienu jsibuha mimlija bit-tjubija kollha li ħejjilhom “San Martin”. Din kienet tradizzjoni mimlija ferħ u sorpriża, li tfakkar fil-ġenerożità u l-karità ta’ San Martin innifsu – qaddis magħruf għat-tgħanniqa tiegħu lejn il-fqar.

Xi wħud jgħidu li din id-drawwa għandha għeruq reliġjużi: fil-passat, il-Knisja kienet tipprepara għall-Avvent, perjodu ta’ sawm u astinenza ta’ erbgħin jum qabel il-Milied. Il-festa ta’ San Martin għalhekk kienet meqjusa bħala okazzjoni ta’ ikel u ferħ qabel jibda dan il-perjodu ta’ penitenza.

Għalkemm iż-żminijiet inbidlu, il-borża ta’ San Martin għadha simbolu sabiħ ta’ tradizzjoni u ġenerożità Maltija. Ħafna skejjel u familji għadhom iħarsu din id-drawwa, biex tfal ta’ kull età jkomplu jgawdu l-ferħ u t-togħma tal-borża mimlija ġid – tifkira ħelwa tal-passat li tgħaqqad il-ġenerazzjonijiet kollha.

LURA GĦALL-FAĊĊATA