Hannah Brockhaus via Catholic News Agency
Hija storja tal-oriġini magħrufa sew: kif Franġisku ta’ Assisi, żagħżugħ u għani, abbanduna liberament il-patrimonju nobbli tiegħu biex jaqdi lill-Knisja ta’ Kristu bħala predikatur fqir u itineranti.
Wieħed mill-qaddisin l-aktar maħbuba fid-dinja, il-fundatur tal-ordni Franġiskana kien jimpurtah ħafna mill-ħolqien ta’ Alla. Huwa kien iħobb ukoll il-Milied, is-solennità tat-Twelid tal-Mulej.
Il-meditazzjonijiet ta’ San Franġisk dwar il-ħajja ta’ Kristu wassluh biex joħloq l-ewwel xena tan-Natività fi Greccio, l-Italja, fl-1223.
Araw produzzjoni ta’ CPI Media fuq San Franġisk u l-istorja tal-ewwel presepju hawnhekk: https://tbissima.mt/episode/3545
Mill-Art Imqaddsa għall-Italja
Huwa maħsub li l-ispirazzjoni ta’ Franġisku biex jagħmel rappreżentazzjoni ħajja tat-twelid ta’ Ġesù ġiet miż-żmien li qatta’ fl-Art Imqaddsa fis-snin 1219 u 1220.
Li raw il-postijiet qaddisa tat-twelid, il-ħajja, il-mewt u l-qawmien ta’ Kristu ġegħelhom iħossuhom aktar reali — u ried jirrikrea dik l-esperjenza.
F’Novembru 1223, tliet snin qabel mewtu, San Franġisk kien f’Ruma biex jistenna l-approvazzjoni tal-papa għar-regola finali tal-patrijiet tiegħu.
Il-patri u d-djaknu kien diġà familjari ħafna mal-belt muntanjuża ta’ Greccio, madwar 50 mil fit-tramuntana ta’ Ruma. Huwa kien wasal hemm għall-ewwel darba aktar minn għaxar snin qabel u kien jirritorna spiss biex jippriedka lin-nies tal-kampanja tal-madwar.
Eventwalment, inbniet eremitaġġ għal San Franġisk ftit ‘il barra mill-belt.
Qabel ma rritorna lejn l-eremitaġġ, ġimagħtejn qabel il-Milied, Franġisku talab lil ħabibu, is-Sinjur ta’ Greccio Giovanni Velita, biex iħejji għar b’annimali ħajjin u maxtura mimlija bil-ħuxlief.
Il-patri, waqt l-udjenza tiegħu mal-papa, kien diġà rċieva l-permess biex itella’ x-xena tat-twelid ta’ Ġesù f’Betlehem.
Skont l-ewwel bijografu ta’ San Franġisk, Ħuna Tumas minn Celano, il-patri xtaq “jirrappreżenta t-twelid ta’ dak it-Tifel f’Betlehem b’tali mod li b’għajnejn il-ġisem tagħna nistgħu naraw x’sofra minħabba n-nuqqas tal-bżonnijiet ta’ tarbija tat-twelid u kif kien mimdud f’maxtura bejn il-barri u l-ħmar.”
Hekk kien kif, f’Diċembru tal-1223, fl-irdumijiet tal-blat ftit ’il bogħod minn Greccio, in-nies inġabru biex jaraw ix-xena sempliċi waqt il-Quddiesa tal-Milied.
San Franġisk, li kien djaknu, ipproklama l-Vanġelu u pprietka l-omelija.
Skont ir-rakkonti tal-mument, in-nirien xegħlu x-xena mudlama waqt li l-folol waslu fuq il-post b’xemgħat u torċi f’idejhom.
Xhud okulari jgħid li ġara miraklu fil-Quddiesa dak il-lejl.
Giovanni Veleti sostna li ra tarbija vera tidher fil-maxtura vojta u li San Franġisk ħa lit-tarbija sabiħa f’dirgħajh, u żammha ma’ sidru f’tgħanniqa.
Fil-perjodu ta’ wara, ġew irrappurtati mirakli oħra, li seħħew billi wieħed mess it-tiben tal-maxtura fejn kien deher it-Tifel Ġesù.
Fejqan mirakoluż seħħ wara li biċċiet tiben tqiegħdu fuq annimali morda jew nisa li kienu qed iħallsu t-twelid f’diffikultà.
Greccio llum
Il-post fejn sar l-ewwel Twelid ta’ Ġesù għadu jidher illum fl-ermitaġġ u s-santwarju Franġiskan barra l-belt prinċipali. Il-blata hija mżejna b’artal għaċ-ċelebrazzjoni tal-Quddiesa u mżejna b’affreski li juru t-twelid ta’ Ġesù.
Il-Papa Franġisku żar il-post darbtejn: darba fl-2016 u għal darb’oħra fl-1 ta’ Diċembru 2019, meta ffirma ittra appostolika dwar it-tifsira u l-importanza tax-xeni tan-Natività.
“Dawk kollha preżenti” fil-Quddiesa tal-Milied ta’ San Franġisk, kiteb il-Papa Franġisku f’Admirabile Signum , “esperjenzaw ferħ ġdid u indescrivibbli fil-preżenza tax-xena tal-Milied. Il-qassis imbagħad iċċelebra solennement l-Ewkaristija fuq il-presepju, u wera r-rabta bejn l-inkarnazzjoni tal-Iben ta’ Alla u l-Ewkaristija. Fi Greccio ma kienx hemm statwi; ix-xena tan-Natività ġiet imwettqa u esperjenzata minn dawk kollha li kienu preżenti.”
Kull sena fil-Milied, in-nies ta’ Greccio jtellgħu wirja storika ħajja ta’ San Franġisk u l-ewwel presepju. Ir-rappreżentazzjoni issa tinsab fil-50 sena tagħha.