Garan Santicola via Catholic News Agency

Parti mill-Kollezzjoni Spencer tal-Librerija Pubblika ta’ New York, it-Tickhill Psalter huwa għall-wiri matul l-Avvent u l-Milied fil-Morgan Library & Museum fl-esebizzjoni tiegħu “Sing a New Song: The Psalms in Medjevali Art and Life.” Dipint tas-Siġra ta’ Ġesse ta’ paġna sħiħa jintroduċi s-Salmi fit-Tickhill Psalter, manuskritt illuminat tas-seklu 14 mill-Augustinian Worksop Priory f’Nottinghamshire, l-Ingilterra.

David jidher fil-B storjata ta’ Salm 1, u jipprovdi rabta kunċettwali ma’ xeni minn ħajtu fis-Siġra ta’ Ġesse fil-paġna ta’ faċċata. “Beatus vir,” jew “Hieni r-raġel,” l-ewwel strofa tiftaħ b’ċelebrazzjoni ta’ dak li jitgħaxxaq bil-liġi t’Alla, u tikkonkludi: “Dak il-bniedem hu bħal siġra mħawla ħdejn nixxigħat ta’ ilma, li tagħti l-frott tagħha fi żmienha u l-weraq tagħha ma jidbielx, — dak li tagħmel jirnexxi.” 

Dawn il-kelmiet u l-B storjata tagħhom, bir-rabta viżwali tagħha mal-paġna ta’ faċċata, jenfasizzaw lil David bħala l-awtur ewlieni tas-Salmi u l-prefigurazzjoni tagħhom ta’ Kristu, il-frott tajjeb tas-Siġra ta’ Ġesse, tema komuni fil-manuskritti illuminati medjevali.

Il-pannell ċentrali ta’ triptiku Fjamming tal-1490 b’xeni mill-ħajja ta’ Santu Wistin jikkontestwalizza l-wirja. Din il-pittura taż-żejt fuq l-injam ta’ ħames piedi b’ħames piedi tirreferi għall-użu tal-allegorija minn Wistin, essenzjali għall-fehim tiegħu tal-iskrittura u l-interpretazzjoni tas-salmi bħala profezija. Xena waħda taqbad ir-realizzazzjoni ta’ Wistin tat-Trinità bħala misteru bla limitu li jegħleb il-fehim uman, allegorizzat minn tifel li jipprova jferra’ l-baħar f’toqba fir-ramel. 

Fil-ktieb li jakkumpanja l-wirja, il-kuratriċi ta’ Morgan Deirdre Jackson testendi s-sinifikat tas-salmi għal dan it-triptiku permezz ta’ referenza għal panel li għadu jeżisti fl-Irlanda li juri lil Wistin fuq is-sodda tal-mewt tiegħu. Hija xena deskritta mill-isqof kontemporanju Possidius ta’ Calama, li qal li Wistin “ordna li dawk is-salmi ta’ David li huma speċjalment penitenzjali jiġu kkopjati u, meta kien dgħajjef ħafna, kien jimtedd fis-sodda, iħares lejn il-ħajt fejn kienu jitpoġġew il-folji miktuba, iħares lejhom u jaqrahom, u jibki b’mod abbundanti u kontinwu waqt li kien jaqra.”

Fil-ktieb tiegħu “The Tickhill Psalter and Related Manuscripts,” l-istoriku tal-arti tas-seklu 20 Donald Drew Egbert jispekula li t-Tickhill Psalter kien imżejjen minn illuminaturi tas-sengħa ħafna li jaħdmu għal monasteri Agostinjani u patruni ta’ djar Agostinjani matul punt għoli tal-arti tal-ktieb fl-Ingilterra.

Dan il-punt għoli ispira xejra ta’ kotba bħala teżori personalizzati, eżemplifikati l-aħjar f’din il-wirja mill-ktieb tat-talb ta’ San Tumas More. Fih ħafna mill-kitba tiegħu stess fil-marġini, jikkonsisti minn Ktieb tas-Sigħat u Salterju u kien miegħu fit-Torri ta’ Londra waqt li stenna l-eżekuzzjoni. In-noti ta’ More matul dak iż-żmien juru l-preokkupazzjoni tiegħu bis-salmi tat-tribulazzjonijiet ta’ David. Minbarra Salm 87:5-10, “raġel mingħajr għajnuna … f’postijiet mudlama, u fid-dell tal-mewt,” jikteb More, “fi tribulazzjoni severa u fil-ħabs.”

Il-ħsibijiet ta’ More fid-dwejjaq juru l-appell tal-istorja ta’ David għall-qalb tal-bniedem, realtà espressa ripetutament fit-teżori ta’ din il-wirja. Fis-Siġra ta’ Ġesse tat-Tickhill Psalter, David huwa mdawwar minn friegħi li joħorġu minn siġra li tikber minn missieru, Jesse, mimdud f’rqad attiv, bil-minkeb tiegħu jsostni idu mħawla ma’ rasu bħallikieku qed joħlom b’dak kollu li ġej. 

Il-friegħi tas-siġra jduru madwar David u direttament ‘il fuq minn rashom biex idawwru lill-Verġni u t-Tifel, u b’hekk isegwu l-linja ta’ nisel ta’ Kristu minn Marija sad-Dar ta’ David. Fil-quċċata, il-friegħi jdawru lil Kristu fuq it-tron fil-maestà, u b’hekk iwettqu l-wegħda tar-rebħa fuq id-dnub u l-mewt imfassla fis-salmi.

David jieħu poża ferrieħa u jdoqq l-arpa b’ċelebrazzjoni, u weraq fuq kull naħa tal-fergħa prinċipali jdawwar il-profeti li jiftħu rombli biex jagħtu ħjiel dwar misteri li dalwaqt se jiġu mbassra fil-qari tas-salmi.

Taħt il-figura ta’ Ġesse, żewġ xbihat separati ta’ David jipproteġi lin-nagħaġ tiegħu mill-annimali selvaġġi jitfgħu l-azzjonijiet tiegħu bħala allegorija fil-ġlieda kontra l-ħażen, billi jsegwu x-xebh tiegħu fil-B storjata, jiżfnu u jkantaw l-istorja tiegħu fis-Salmi biex jagħtu l-ħajja lill-prefigurazzjoni tagħhom ta’ Kristu.