Hannah Brockhaus via EWTN News

Il-Papa Ljun XIV, fl-ewwel diskors tiegħu waqt żjara ta’ erbat ijiem fi Franza, ilmenta li x-xjenza u t-teknoloġija jintużaw għall-profitt aktar milli biex jippromwovu l-progress uman ibbażat fuq prinċipji morali u etiċi, u afferma li aħna lkoll responsabbli għall-protezzjoni tal-ħajja.

Meta indirizza lill-President Franċiż Emmanuel Macron u membri oħra tal-gvern fil-Palazz tal-Élysée, ir-residenza uffiċjali tal-kap tal-istat, fil-25 ta’ Settembru, il-Papa esprima t-tħassib tiegħu dwar “dawk ix-xejriet fis-soċjetà li jirriskjaw li jibdlu x-xjenza u t-teknoloġija f’negozji mmexxija mill-profitt li jippromwovu l-manipulazzjoni ġenetika, is-surrogazzjoni, il-kummerċ tal-organi umani, jew il-possibbiltà li wieħed ikollu kontroll fuq il-mewt tiegħu stess.”

“Ejjew ma ninsewx li r-rispett reċiproku u l-ħarsien tal-ħajja umana kollha huwa dmir li jikkorrispondi għal kull wieħed u waħda minna,” stqarr.

Kwistjonijiet ta’ tmiem il-ħajja huma fost l-aktar suġġetti sensittivi li l-Papa mistenni jindirizza waqt iż-żjara tiegħu fi Franza mill-25 sat-28 ta’ Settembru. Franza legalizzat is-suwiċidju assistit u l-ewtanasja dan is-sajf , u saret il-ħames pajjiż Ewropew li għamel dan, wara l-Belġju, l-Olanda, il-Lussemburgu u Spanja. L-Iżvizzera u l-Awstrija jippermettu wkoll is-suwiċidju assistit.

L-ewtanasja hija l-att intenzjonali li bih persuna tintemm il-ħajja biex tittaffa t-tbatija tagħha. Hija differenti mill-mewt assistita, fejn il-pazjent jieħu mediċina biex itemm ħajtu taħt il-gwida ta’ tabib. Iż-żewġ prattiki huma pprojbiti mit-tagħlim Kattoliku.

Id-dmir li nipproteġu u nirrispettaw il-ħajja, kompla jgħid Leo XIV, huwa “espressjoni tas-‘sekulariżmu’ awtentiku tal-belt tad-dinja,” peress li “Nisrani impenjat għas-servizz pubbliku u ggwidat mid-dawl tal-kuxjenza tiegħu mdawwla mill-fidi ma jistax jitqies bħala proselitizzatur jew theddida għall-unità tan-nazzjon.”

Il-lajċità hija prinċipju legali li jistabbilixxi separazzjoni stretta bejn il-Knisja u l-Istat fi Franza.

León ħeġġeġ lill-mexxejja politiċi, ċivili u kulturali tal-pajjiż, kif ukoll lid-diplomatiċi Franċiżi u barranin, biex jifhmu li s-“sekulariżmu awtentiku” ma jeskludix ir-reliġjon, iżda pjuttost japprezzaha bħala riżorsa edukattiva.

León irrepeta diskors mogħti minn Macron fl-2018, meta l-president qal lill-isqfijiet Franċiżi li “Knisja li tippretendi li mhix interessata fl-affarijiet temporali ma tkunx qed twettaq il-vokazzjoni tagħha; u li President tar-Repubblika li jippretendi li mhux interessat fil-Knisja u l-Kattoliċi jkun qed jonqos mid-dmir tiegħu.”

“Għalhekk, is-sekulariżmu veru ma jikkonsistix fl-esklużjoni tar-reliġjon mill-isfera pubblika jew mill-edukazzjoni, iżda fl-iżgurar li l-Istat u l-istituzzjonijiet reliġjużi jżommu djalogu u jingħaqdu flimkien fis-servizz tal-ġid komuni, sabiex id-dinja jkollha l-ħajja,” stqarr il-Papa.

Quddiem il-Papa, Macron irrimarka li “preċiżament għax Franza hija art twelid ta’ libertà u intellett, hija diversa. Hija nazzjon li jrawwem passjoni partikolari għal dibattitu kostanti. Trid tinftiehem b’dan il-mod sabiex inħobbuha tassew.”

Iż-żewġ mexxejja kellhom laqgħa privata ta’ 50 minuta qabel ma għamlu d-diskorsi tagħhom.

Leon enfasizza l-“għeruq Kristjani profondi” ta’ Franza, iżda faħħar ukoll il-motto nazzjonali Franċiż ta’ “libertà, ugwaljanza u fraternità” bħala sett ta’ “imperattivi etiċi” u linji gwida li għandhom jiġu segwiti hekk kif it-teknoloġija, inkluża l-intelliġenza artifiċjali, tavvanza.

Il-Papa kkwota lill-kittieb Kattoliku Franċiż Georges Bernanos, li “ra t-theddida li l-ubbidjenza għamja u l-irresponsabbiltà jistgħu jwasslu għal ‘Ġenna tal-Magni’, u rrimarka li ċ-ċivilizzazzjoni Franċiża, għall-kuntrarju, kienet ilha sekli sħaħ tfittex li tifforma rġiel u nisa ħielsa, kompletament responsabbli għal għemilhom.”

Il-Papa, li sigħat qabel kien qal lir-rapporters li kienu qed jakkumpanjawh fuq it-titjira minn Ruma li kien qed jivvjaġġa lejn Franza “bħala segwaċi ta’ Ġesù Kristu li jrid iġib il-paċi ta’ Kristu lid-dinja kollha,” fid-diskors tiegħu appella għal projbizzjoni fuq l-armi nukleari u lmenta dwar il-gwerer fil-Lvant Nofsani.

Preżenti wkoll waqt id-diskors tal-Papa kien hemm il-pompieri li wieġbu għan-nar fil-Katidral ta’ Notre-Dame fl-2019, kif ukoll l-artiġjani u l-periti li ħadmu fuq ir-restawr sussegwenti tat-tempju storiku.

Il-Papa enfasizza dan ix-xogħol, li, qal, “uri li xi ħaġa meqjusa meqruda b’mod irreparabbli tista’ terġa’ titwieled permezz ta’ kooperazzjoni reċiproka.”

Il-Papa Leo XIV wasal Pariġi nhar il-Ġimgħa għal żjara ta’ erbat ijiem fi Franza, li bdiet b’ewwel jum intens li inkluda waqfiet fil-kwartieri ġenerali tal-UNESCO, il-Katidral ta’ Notre-Dame u l-istadju nazzjonali Franċiż, fejn se jipparteċipa f’velja ta’ talb ma’ 80,000 żagħżugħ u żagħżugħa.

Leo huwa l-ewwel Papa li żar Pariġi minn Benedittu XVI fl-2008.

Pariġini kurjużi waqqfu l-attivitajiet tagħhom biex jaraw lill-Papa hekk kif saq mill-ajruport lejn iċ-ċentru ta’ Pariġi.

Wara l-pawża għall-ikel ta’ nofsinhar, il-Qdusija Tiegħu se żżur il-kwartieri ġenerali tal-UNESCO—l-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura—aġenzija speċjalizzata tan-NU li tippreserva siti ta’ wirt kulturali u tippromwovi l-paċi, l-iżvilupp sostenibbli u d-drittijiet tal-bniedem.

Il-vjaġġ tal-Papa se jieħdu wkoll fil-bliet ta’ Lourdes u Metz, qabel ma jirritorna lejn Ruma fit-28 ta’ Settembru.