Bohumil Petrík via Catholic News Agency
Fl-1965, l-isqfijiet Pollakki bagħtu ittra ta’ rikonċiljazzjoni lill-kontropartijiet Ġermaniżi tagħhom. “Nagħtu maħfra u nitolbu maħfra,” kitbu fit-18 ta’ Novembru. L-episkopat Ġermaniż wieġeb fil-5 ta’ Diċembru 1965, fejn esprima t-tama li “l-ispirtu ħażin tal-mibegħda qatt ma jerġa’ jifridna idejna.”
Kien ġest sinifikanti ta’ rikonċiljazzjoni minn żewġ naħat wara t-Tieni Gwerra Dinjija, meta l-Ġermanja Nażista invadiet il-Polonja, qatlet ħafna nies u waqqfet kampijiet ta’ konċentrament fuq art Pollakka. Sittin sena wara, saret kommemorazzjoni f’Wrocław nhar it-Tlieta, 18 ta’ Novembru, b’delegati taż-żewġ episkopati inklużi l-presidenti tagħhom, l-Isqof Ġermaniż Georg Bätzing u l-Arċisqof Pollakk Tadeusz Wojda. Kienu preżenti wkoll il-Kardinal Pollakk Grzegorz Ryś u l-Kardinal Ġermaniż Rainer Maria Woelki.
Huma nġabru ħdejn il-monument tal-Arċisqof Bolesław Kominek — li aktar tard sar kardinal — li kien wara l-idea tal-ittra Pollakka u serva bħala arċisqof f’Wrocław.
Dan il-prelat Pollakk wera kif “jorbot leħen profetiku mar-realtà.” La kien “inġenwu u lanqas ħolm,” u lanqas “mexxej tal-Knisja pragmatiku ħafna,” irrikonoxxa Bätzing.
Għall-kuntrarju, kien patrijott Pollakk li kien jaf il-lingwa u l-kultura Ġermaniża, għalhekk “kien predestinat li jkun bennej ta’ pontijiet.” Huwa għamel ix-xogħol meħtieġ biex jilħaq l-għan tiegħu, enfasizza l-president tal-Konferenza Episkopali Ġermaniża.
“Ir-rikonċiljazzjoni Pollakka-Ġermaniża nstabet fil-persuna tal-Kardinal Kominek,” enfasizza Bätzing.
L-Arċisqof Metropolitan attwali ta’ Wrocław Józef Kupny sejjaħ l-ittra tal-isqfijiet Pollakki “pass viżjonarju.” Fil-kommemorazzjoni, huwa semma li l-ittra ġiet attakkata mill-komunisti li mexxew fil-Polonja 60 sena ilu. “Illum ukoll dan il-messaġġ jista’ jqajjem oppożizzjoni, kontroversja, jew nuqqas ta’ ftehim,” żied jgħid.
Madankollu rridu nipproċedu b’atti simili “fl-għażliet, id-deċiżjonijiet u l-attitudnijiet tagħna ta’ kuljum” sabiex noħolqu “sensiela mgħoddija minn ġenerazzjoni għal oħra bbażata fuq il-verità u l-maħfra vera,” enfasizza l-prelat Pollakk.
“Il-bidla vera ma tibdiex bi trattati kbar, iżda minn qlubna,” qal.
Il-parteċipanti mbagħad marru lejn il-katidral għal Quddiesa. Il-kommemorazzjoni kienet segwita minn wirja — “Rikonċiljazzjoni għall-Ewropa” — talb ekumeniku, u konferenza internazzjonali l-għada.
Ir-rappreżentanti tal-isqfijiet iffirmaw dikjarazzjoni bit-titlu “Il-Kuraġġ ta’ Idejn Mifruxa.” It-test jafferma li l-motto “Aħna Naħfru u Nitolbu l-Maħfra” mhuwiex storja, għax jiggwidana llum u għandu jagħmel dan fil-futur. Il-Ġermanja u l-Polonja huma ko-responsabbli għall-Ewropa u d-dinja llum il-ġurnata u jirrikonoxxu l-importanza ta’ “idea Ewropea, post kondiviż ta’ drittijiet u paċi,” qalet id-dikjarazzjoni.
Il-knejjes fil-Polonja u l-Ġermanja jridu “jkomplu jaħdmu biex jegħlbu l-għadwa fl-Ewropa u jkissruha.”
L-isqfijiet huma konvinti li “l-Ewropa trid tingħaqad kontra l-vjolenza,” b’referenza għall-“gwerra Russa kontra l-Ukrajna.” Huma jħeġġu “lill-pajjiżi biex jagħmlu minn kollox biex jiżguraw is-sopravivenza tal-poplu Ukren” u biex “jikkontribwixxu għad-difiża tal-valuri fundamentali.”
“Hemm bżonn ta’ solidarjetà prattika ma’ dawk li qed jiġu attakkati u ta’ kompassjoni,” tgħid id-dikjarazzjoni.
