Romy Haber via Catholic News Agency

Il-Papa Ljun XIV beda t-tieni jum tal-vjaġġ appostoliku tiegħu lejn it-Turkija fil-Katidral tal-Ispirtu s-Santu f’Istanbul, dar spiritwali vitali għal komunità Kattolika diversa magħmula fil-biċċa l-kbira minn immigranti minn madwar id-dinja. Il-katidral — li ​​ilu żmien twil waqfa tas-soltu għall-papazzi li jżuru t-Turkija — laqa’ lill-Qdusija Tiegħu b’emozzjoni profonda u tama vibranti.

Fid-daħla, il-Papa Ljun ntlaqa’ minn Dun Nicola Masedu, qassis Sardinjan li ilu jaqdi fit-Turkija għal aktar minn 15-il sena u għex ħajja mmarkata mill-missjoni madwar il-Lvant Nofsani. Huwa l-ewwel mar il-Libanu fl-età ta’ sbatax-il sena, aktar tard l-Iran — fejn ġie arrestat għal żmien qasir — imbagħad l-Art Imqaddsa, u fl-aħħar Istanbul. 

F’intervista ma’ ACI MENA, is-sieħeb tal-aħbarijiet bil-lingwa Għarbija tas-CNA, Masedu fakkar li l-ewwel Papa li ltaqa’ miegħu kien il-Papa Pawlu VI, li sellmu fl-ajruport ta’ Beirut waqt waqfa qasira fi triqtu lejn l-Indja. Aktar tard iltaqa’ ma’ San Ġwanni Pawlu II f’Castel Gandolfo wara li kien imġiegħel jitlaq mill-Iran, u mal-Papa Benedittu XVI f’Betlehem fl-2008.

Masedu laqa’ wkoll lill-Papa Ljun waqt li kien qed iżomm l-istess kurċifiss li darba ppreżenta lill-Papa Franġisku. Huwa spjega li l-kurċifiss oriġinarjament kien tas-Sorijiet tal-Karità fl-Isptar Awstrijak, li tawh lill-parroċċa meta kienu qed inaddfu xi kmamar tagħhom. “Dak il-kurċifiss għandu storja ta’ talb u protezzjoni,” qal, u żied memorja personali: “Kien punt ta’ referenza għal Kamila, il-pappagall ċkejken tagħna, li — kull meta kienet tibża’ — kienet tittajjar fl-uffiċċju tiegħi u ssib kenn ħdejh.”

Masedu qasam ukoll mal-ACI MENA r-rigal simboliku li l-komunità ħejjiet għall-Papa Ljun : kalċi tal-fidda maħdum minn artist Armen, imnaqqax bis-sitt appostli li ġabu l-Kristjaneżmu f’din l-art. 

Minn din l-offerta profondament simbolika, is-saċerdot irrifletta fuq l-għeruq Kristjani antiki tat-Turkija, billi rrifletta fuq il-fatt li din l-art darba kienet fil-qalba tal-Knisja bikrija. Huwa enfasizza l-ispirtu ta’ unità ekumenika li torbot il-Knejjes differenti flimkien fl-isforz tagħhom, kif qal, “li jibqgħu qrib xulxin.”

Huwa tkellem b’mod sinċier dwar l-isfidi li qed tiffaċċja l-komunità tiegħu, speċjalment l-immigranti li qed jitħabtu ma’ diffikultajiet finanzjarji, permessi ta’ residenza, u xi kultant, diskriminazzjoni. Madankollu, il-parroċċa taħdem bla heda biex takkumpanjahom kemm spiritwalment kif ukoll materjalment, billi toffri edukazzjoni, appoġġ soċjali, assistenza medika meta jkun meħtieġ, kif ukoll irtiri u akkumpanjament psikoloġiku.

Waqt li rrifletti fuq id-differenza bejn il-ħajja Nisranija fil-Libanu u t-Turkija, Masedu nnota li fil-Libanu ħassu “id-dar,” imdawwar b’simboli Kristjani viżibbli, filwaqt li fit-Turkija l-knejjes jibqgħu fil-biċċa l-kbira moħbija, bil-Bażilika ta’ Sant’Antnin fi Triq İstiklal tkun eċċezzjoni notevoli. Huwa kkonkluda billi esprima t-tama tiegħu li ż-żjara tal-Papa Ljun ssaħħaħ il-komunità Nisranija, u tħeġġiġhom jipperseveraw u jkomplu jaħdmu għall-paċi.

Eżiljat minħabba l-fidi tiegħu

Fost il-parruċċani preżenti dalgħodu kien hemm Suhail, Iranjan ta’ 36 sena li wasal fit-Turkija seba’ snin ilu wara li kkonverta għall-Kristjaneżmu. Imġiegħel jitlaq mill-Iran minħabba l-fidi tiegħu, issa jaħdem mill-qrib ma’ komunità ta’ Iranjani Kattoliċi li wkoll fittxew kenn fit-Turkija. 

Suhail ikkonferma li l-prattika tal-Kristjaneżmu fit-Turkija hija “immensament aktar sigura” milli fl-Iran, fejn kien ġie arrestat qabel. Madankollu, konxju tal-periklu li jiffaċċjaw il-Kristjani li għadhom f’pajjiżu, għażel li ma jaqsamx dettalji dwar il-persekuzzjoni hemmhekk, sabiex ma jpoġġi lil ħadd f’riskju ulterjuri.

Minflok, tkellem bi gratitudni dwar il-libertà reliġjuża li sab f’Istanbul, u dwar id-dinjità li jkun jista’ jgħix u jqim fil-miftuħ: “Nista’ nitlob, nista’ nattendi l-Quddiesa, u nista’ nikber fil-fidi tiegħi. Għal dan, jien grat,” qal.

Suhail ilu jgħin fil-katidral għal xhur sħaħ bi tħejjija għaż-żjara papali, u ddeskriva l-opportunità li jilqa’ lill-Papa Ljun bħala “barka li ma tistax titkellem.”

Vuċi Afrikana

Philip Tata, oriġinarjament mill-Kamerun u issa qed jaqdi bħala president tal-grupp taż-żgħażagħ fil-Katidral tal-Ispirtu s-Santu, qasam il-ferħ tiegħu wkoll. 

Billi għex fil-Gabon qabel ma mar jgħix fit-Turkija erba’ snin ilu, Tata tkellem dwar id-diversità notevoli li tifforma l-komunità parrokkjali. Huwa spjega li l-Quddiesa tiġi ċċelebrata bl-Ingliż, bit-Tork u bil-Franċiż, u dan jirrifletti l-preżenza ta’ komunità Afrikana kbira, li ħafna minnhom ġejjin minn pajjiżi fejn jitkellmu bil-Franċiż.

Tata fakkar kif il-Papa Franġisku qabel iltaqa’ mar-refuġjati f’din il-knisja stess, u jemmen li l-Papa Ljun qed ikompli fl-istess triq pastorali, b’enfasi speċjali fuq il-migranti, il-persuni spostati, u dawk li jgħixu fil-marġini. Il-Papa Ljun semma espliċitament lir-refuġjati u l-immigranti fil-messaġġ tiegħu dalgħodu, mument li mess profondament lill-kongregazzjoni.

Waqt li rrifletta fuq iż-żgħażagħ Kattoliċi fit-Turkija, qal li ħafna żgħażagħ jittamaw li jitilqu, mhux minħabba persekuzzjoni reliġjuża, iżda minħabba l-opportunitajiet ekonomiċi limitati u l-iskarsezza ta’ impjiegi, li jimbuttawhom ifittxu futur aktar stabbli x’imkien ieħor. Madankollu, esprima t-tama li ż-żjara papali tista’ tispira appoġġ u inkoraġġiment imġedded għall-ġenerazzjoni żagħżugħa.

Vuċijiet Libaniżi jkantaw għall-Papa f’Istanbul

Fost il-fidili miġbura fil-katidral kien hemm ukoll Kattoliċi Libaniżi li issa jgħixu fit-Turkija u mhux se jkunu fil-Libanu meta l-Papa jżur art twelidhom nhar il-Ħadd. Madankollu, providenzjalment, iltaqgħu miegħu hawn, f’dik li saret it-tieni dar tagħhom, u saħansitra kellhom iċ-ċans li jkantaw għalih bħala parti mill-kor. 

Sleiman Saikali, li ilu jgħix fit-Turkija għal 30 sena, qed jivvjaġġa lejn İznik biex ikanta għall-Papa waqt il-kommemorazzjoni storika tal-Konċilju ta’ Niċea. Huwa qasam il-ferħ kbir tiegħu li laqa’ lill-Papa Ljun f’post li jissimbolizza kemm l-għeruq tiegħu kif ukoll il-ħajja preżenti tiegħu. Huwa qal li ilu jipprepara għal xhur sħaħ, mhux biss billi jħarreġ leħnu, iżda wkoll spiritwalment permezz tat-talb.

Huwa tkellem b’passjoni dwar il-missjoni wara dan il-vjaġġ papali, fejn insista li kull pajjiż iġorr vokazzjoni distinta. Huwa ftakar li kien preżenti fiż-żjarat tal-Papa Benedittu XVI u l-Papa Franġisku fit-Turkija. “Benedittu kien raġel ta’ profondità teoloġika straordinarja, u ż-żjara tiegħu mal-Patrijarka Bartilmew kienet mument ekumeniku li ma jintesiex. Franġisku kien bħal rivoluzzjoni pożittiva, huwa rritorna l-Knisja lill-foqra u lis-sempliċi, lill-ġustizzja u l-umiltà.”

Huwa ħares lejn il-Papa Ljun II u esprima tama profonda: “Fih nara taħlita ta’ Benedittu, Franġisku, u Ġwanni Pawlu II. Minn Ġwanni Pawlu ‘l hawn, Alla ta lill-Knisja papiet li jimxu mas-sinjali taż-żminijiet, u dan huwa xogħol Alla, mhux tagħna.” Għall-Insara fit-Turkija, qal, iż-żjarat papali huma vitali. “Bħala minoranza żgħira ħafna, inġorru s-sbuħija li nżommu l-fidi, iżda l-periklu tal-iżolament huwa reali. M’għandniex niżolaw lilna nfusna.”

Parti mill-kor hija wkoll Lili El-Helou, studenta Lebaniża li ġiet it-Turkija sentejn ilu. Qatt ma immaġinat li xi darba kienet se tkanta quddiem il-Papa, iżda llum kienet fost dawk li kienu qed ikantaw fil-Katidral tal-Ispirtu s-Santu. Se tkanta wkoll il-Kyrie Eleison fil-melodija Maronita, nhar is-Sibt fl-Arena. 

Lili ddeskriviet kif il-ħajja spiritwali tagħha żdiedet minn meta marret toqgħod Istanbul, u ddeskriviet il-parroċċa bħala waħda attiva, magħquda, u vibranti, minkejja n-numru żgħir ta’ Kattoliċi. Hija qalet li tħossha fil-paċi tgħix il-fidi tagħha f’Istanbul. Madankollu, hija nnutat li s-sitwazzjoni tista’ tkun “aktar diffiċli” fi bliet oħra bħal İzmir, fejn is-sorijiet reliġjużi xi kultant joqogħdu lura milli jidhru fl-ilbiesi tagħhom mhux minħabba restrizzjonijiet legali, iżda minħabba reazzjonijiet, kummenti, u ħarsiet intrużivi.

Preżenza Kaldejana 

L-atmosfera fil-katidral nhar il-Ġimgħa ntefgħet minn kor multilingwi, li l-vuċijiet tiegħu mlew il-knisja b’innijiet f’lingwi differenti inkluż is-Sirjaku, tfakkira tal-wirt Nisrani antik li għandu l-għeruq tiegħu f’din l-art. 

Fosthom kien hemm Suor Sandra, soru Kaldea mis-Sorijiet tal-Qalb Imqaddsa, li ddeskriviet l-opportunità li tkanta bis-Sirjak — il-lingwa mitkellma minn Ġesù u ppreservata mill-Knejjes tal-Lvant — bħala “grazzja profonda u mument ta’ sbuħija kbira.” 

Hija talbet lill-fidili kollha biex jitolbu għat-Turkija, għall-Papa, u għall-komunità Nisranija fit-Turkija, filwaqt li esprimiet it-tama li ż-żjara ssaħħaħ l-għaqda u l-paċi.