Francesca Pollio Fenton u Courtney Mares via Catholic News Agency
Il-Papa Leo XIV se jikkanonizza seba’ qaddisin ġodda nhar il-Ħadd fosthom avukat Taljan li ċanħad is-Sataniżmu u sar “appostlu tar-rużarju,” arċisqof Armen martri, u Venezwelan meqjus bħala “t-tabib tal-foqra.”
Il-kanonizzazzjonijiet, li qabel kienu approvati mill-mibki Papa Franġisku, se jkunu ppreseduti mill-Papa Ljun XIV fid-19 ta’ Ottubru fil-Vatikan. Il-grupp jinkludi tliet nisa u erba’ rġiel, b’żewġ martri, tliet lajċi, u żewġ fundaturi ta’ ordnijiet reliġjużi. Fosthom hemm l-ewwel qaddis ta’ Papua New Guinea u l-ewwel żewġ qaddisin mill-Venezwela.
Ejjew insiru nafu lil dawn il-qaddisin li dalwaqt se jsiru:

Bartolo Longo (1841–1926)
Bartolo Longo għadda minn waħda mill-aktar konverżjonijiet drammatiċi fl-istorja reċenti tal-Knisja. Huwa trabba f’familja Kattolika, iżda wara li studja l-liġi f’università f’Napli, l-Italja, għadda minn Kattoliku prattikanti għal wieħed li ħa sehem f’dimostrazzjonijiet kontra l-papa, imbagħad sar ateu, imbagħad Satanista, u eventwalment ġie “ordnat” għas-saċerdozju Satanista.
Permezz tat-talb tal-familja tiegħu u l-influwenza ta’ ħbieb devoti, partikolarment il-Professur Vincenzo Pepe u s-saċerdot Dumnikan Patri Alberto Radente, Longo esperjenza konverżjoni profonda, billi ċanfa l-passat tiegħu u rritorna b’qalbu kollha lejn il-Knisja Kattolika.
Wara l-konverżjoni tiegħu, Longo ddedika ħajtu għall-promozzjoni tar-rużarju u l-messaġġ tal-ħniena u t-tama permezz tal-Verġni Marija. Huwa stabbilixxa ruħu fil-belt ta’ Pompej, milquta mill-faqar, fejn beda jirrestawra knisja mġarrfa u ħadem bla heda biex jibni santwarju Marjan iddedikat lill-Madonna tar-Rużarju. Bl-appoġġ tal-benefatturi u l-komunità lokali, huwa trasforma lil Pompej f’ċentru ta’ devozzjoni Kattolika li qed jiffjorixxi. L-isforzi tiegħu laħqu l-qofol tagħhom fil-kostruzzjoni tas-Santwarju tal-Madonna tar-Rużarju ta’ Pompej, li għadu post ewlieni ta’ pellegrinaġġ sal-lum.
Minbarra x-xogħol reliġjuż tiegħu, Longo kien avukat bla heda għall-ġustizzja soċjali. Huwa waqqaf skejjel, orfanatrofji, u istituzzjonijiet tal-karità, speċjalment għat-tfal tal-priġunieri, billi emmen fil-qawwa tal-edukazzjoni u l-ħniena biex jittrasformaw il-ħajjiet.
Għall-aħħar 20 sena ta’ ħajtu, Longo kellu problemi ta’ saħħa kostanti. Huwa miet fil-5 ta’ Ottubru 1926, u fl-1980 ġie beatifikat mill-Papa Ġwanni Pawlu II, li sejjaħlu l-“Appostlu tar-Rużarju.”

Ignatius Choukrallah Maloyan (Imperu Ottoman, 1869–1915)
Ignatius Maloyan kien arċisqof Kattoliku Armen ta’ Mardin fl-Imperu Ottoman li ġie eżegwit matul il-ġenoċidju Armen talli rrifjuta li jikkonverti għall-Islam u jiċħad il-fidi Nisranija tiegħu.
Fl-età ta’ 14-il sena, Maloyan intbagħat fil-kunvent ta’ Bzommar-Libanu. Fl-1896, ġie ordnat saċerdot fil-Knisja tal-kunvent ta’ Bzommar u ħa l-isem ta’ Ignatius ad unur il-martri maħbub ta’ Antijokja.
Mill-1892 sal-1910, Maloyan kien kappillan f’Alessandrija u l-Kajr, fejn ir-reputazzjoni tajba tiegħu kienet mifruxa sew. Fit-22 ta’ Ottubru 1911, inħatar arċisqof ta’ Mardin.
Ftit wara, faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinjija u l-Armeni fit-Turkija bdew jissaportu tbatija kbira. Fit-3 ta’ Ġunju 1915, suldati Torok ġibdu lil Maloyan fil-ktajjen lejn il-qorti flimkien ma’ 27 figura Kattolika Armena oħra. Matul il-proċess, Mamdooh Bek, il-kap tal-pulizija, talab lil Maloyan biex jikkonverti għall-Islam. L-arċisqof wieġeb li qatt ma kien se jittradixxi lil Kristu u l-Knisja tiegħu u kien lest li jissaporti kull tip ta’ kastig għall-fedeltà tiegħu. Huwa ġie mitfugħ il-ħabs u spiss imsawwat.
Fl-10 ta’ Ġunju, is-suldati Torok ġabru 447 Armen u ħaduhom f’żona deżerta. Matul il-kalvarju, l-arċisqof ħeġġeġ lil dawk miġbura biex jibqgħu sodi fil-fidi tagħhom u talab magħhom biex jaċċettaw il-martirju bil-kuraġġ.
Wara mixja ta’ sagħtejn, għarwenin u marbutin bil-katina, il-priġunieri nqatlu mis-suldati quddiem Maloyan. Bek reġa’ talab lill-arċisqof biex jikkonverti għall-Islam. Huwa rrifjuta u nqatel b’tir minn Bek fil-festa tal-Qalb Imqaddsa ta’ Ġesù.
Qabel ma nqatel, Maloyan qal: “Jien inqis it-tixrid ta’ demmi għall-fidi tiegħi bħala l-isbaħ xewqa ta’ qalbi, għax naf perfettament li jekk niġi ttorturat għall-imħabba ta’ dak li miet għalija, se nkun fost dawk li se jkollhom ferħ u hena, u se nkun ksibt li nara lill-Mulej tiegħi u lil Alla tiegħi hemm fuq.”
Huwa ġie beatifikat mill-Papa Ġwanni Pawlu II fis-7 ta’ Ottubru, 2001.

Peter To Rot (Papwa Ginea Ġdida, 1912–1945)
Peter To Rot, katekista lajk f’Papua New Guinea, inqatel martri matul l-okkupazzjoni Ġappuniża fit-Tieni Gwerra Dinjija. Meta l-qassis Kattoliku fir-raħal tiegħu ttieħed f’kamp tax-xogħol Ġappuniż, il-qassis ħalla lil To Rot inkarigat mill-katekiżmu tar-raħal u qallu qabel ma ttieħed: “Għinhom, ħalli ma jinsewx lil Alla.”
Minkejja l-oppressjoni Ġappuniża, To Rot ħadem bil-moħbi biex iżomm il-fidi. Huwa kien difensur kbir taż-żwieġ Nisrani, u ħadem biex jisfida l-liġi Ġappuniża, li kienet tippermetti lill-irġiel jieħdu t-tieni mara.
Lejn tmiem il-gwerra, ir-regoli kontra l-libertà reliġjuża saru saħansitra aktar stretti, fejn kwalunkwe tip ta’ talb kien ipprojbit. To Rot ġie arrestat u ntbagħat f’kamp tax-xogħol manwali fl-1944 għad-diżubbidjenza kontinwa tiegħu. Fl-1945 inqatel b’injezzjoni letali u huwa meqjus bħala martri għall-fidi Kattolika. Huwa ġie beatifikat mill-Papa Ġwanni Pawlu II fis-17 ta’ Jannar, 1995. Huwa se jkun l-ewwel qaddis ta’ Papua New Guinea.

José Gregorio Hernández (Venezwela, 1864–1919)
José Gregorio Hernández, tabib, xjenzat, u lajk Venezwelan, huwa meqjum bħala t-“tabib tal-foqra.”
Imwieled fis-26 ta’ Ottubru 1864, f’Isnotú fl-istat Venezwelan ta’ Trujillo, tilef lil ommu fl-età ta’ 8 snin.
Huwa studja l-mediċina f’Caracas u rċieva fondi mill-gvern biex ikompli l-istudji tiegħu f’Pariġi fl-1889 għal sentejn. Wara li rritorna lejn il-Venezwela, sar professur fl-Università Ċentrali ta’ Caracas, fejn kien jibda kull lezzjoni bis-sinjal tas-salib.
Hernández kien jattendi l-Quddiesa ta’ kuljum, kien iwassal mediċina u kura lill-foqra, u għamel professjoni bħala Franġiskan tat-Tielet Ordni. Fl-1908 telaq il-professjoni tiegħu u daħal f’monasteru Kartużjan tal-klawsura f’Farneta, l-Italja. Madankollu, disa’ xhur wara marad u s-superjur tiegħu ordnalu jirritorna lejn il-Venezwela biex ifiq.
Wara xi żmien, Hernández ikkonkluda li kienet ir-rieda t’Alla għalih li jibqa’ lajk. Imbagħad iddeċieda li jippromwovi l-qdusija bħala Kattoliku eżemplari billi jkun tabib u jagħti glorja lil Alla billi jaqdi lill-morda. Huwa ddedika ruħu għar-riċerka akkademika u approfondixxa d-dedikazzjoni tiegħu biex jaqdi lill-foqra.
Darba waħda, hekk kif it-tabib mar jiġbor mediċina għal mara anzjana u fqira, intlaqat minn karozza. Miet fl-isptar fid-29 ta’ Ġunju, 1919. Ġie beatifikat mill-Papa Franġisku fit-30 ta’ April, 2021.

Maria Troncatti (Italja/Ekwatur, 1883–1969)
Maria Troncatti, soru Salesjana Taljana, qattgħet kważi ħames deċennji bħala missjunarja fil-foresta tropikali tal-Amażonja tal-Ekwador fost il-poplu Indiġenu Shuar.
Troncatti trabbiet fl-Italja u wriet interess fil-ħajja reliġjuża minn età żgħira. Hija għamlet l-ewwel professjoni tagħha bħala parti mill-Bniet ta’ Marija Għajnuna tal-Insara, magħrufa wkoll bħala s-Sorijiet Salesjani ta’ Don Bosco, fl-1908.
Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, Suor Maria tħarrġet fil-kura tas-saħħa u ħadmet bħala infermiera tas-Salib l-Aħmar fi sptar militari. Fl-1925 bdiet il-missjoni tagħha taqdi lill-Indjani Shuar fil-foresta tal-Amażonja fin-naħa tax-Xlokk tal-Ekwador. Għal 44 sena, kienet magħrufa bħala “Madrecita,” jew “omm żgħira,” minn kulħadd fir-raħal. Mhux biss serviet bħala kirurgu, dentist, infermiera, ortopedista, u anestesjologa, iżda kienet ukoll katekista fidila li qasmet il-Vanġelu ma’ dawk kollha li kienet taqdi.
Suor Maria mietet fl-età ta’ 86 sena fil-25 ta’ Awwissu 1969, f’ħabta ta’ ajruplan. Hija ġiet iddikjarata beata mill-Papa Benedittu XVI fl-2012.

María del Carmen Rendiles Martínez (Venezwela, 1903–1977)
Carmen Elena Rendiles Martínez twieldet f’Caracas, il-Venezwela, mingħajr idha x-xellugija u ngħatat driegħ prostetiku li użat għal ħajjitha kollha.
Fl-1918, Martínez bdiet tħoss sejħa għall-ħajja reliġjuża, iżda d-diżabilità kienet meqjusa bħala raġuni ta’ rifjut minn xi kongregazzjonijiet reliġjużi f’dak iż-żmien. Eventwalment, ingħaqdet mal-Qaddejja tal-Ewkaristija fl-1927 u ħadet l-isem María Carmen. Darba qalet: “Irrid inkun qaddisa. Irrid ngħid bħal San Pawl: Mhux aktar jien li ngħix, imma Kristu li jgħix fija.”
Meta l-komunità reliġjuża tagħha talbet awtonomija mid-dar omm Franċiża tagħha fl-1965, hija kompliet billi waqqfet il-Qaddejja ta’ Ġesù f’Caracas biex tkompli l-missjoni tagħha ta’ devozzjoni Ewkaristika. Hija serviet bħala s-superjura ġenerali tal-kongregazzjoni mill-1969 meta nħatret sal-mewt tagħha fl-1977 mill-influwenza.
Hija ġiet ibbeatifikata mill-Papa Franġisku fl-2018 u se ssir l-ewwel qaddisa mara tal-Venezwela.

Vincenza Maria Poloni (l-Italja, 1802–1855)
Vincenza Maria Poloni, soru reliġjuża Taljana, waqqfet il-Kongregazzjoni tas-Sorijiet tal-Ħniena ta’ Verona biex tieħu ħsieb il-foqra, il-morda u l-anzjani.
Imwielda l-iżgħar minn 12-il aħwa, hija għarfet il-vokazzjoni tagħha taħt il-gwida tal-Beatu Charles Steeb hekk kif iddedikat ħinha biex taħdem mal-foqra, l-anzjani, u l-morda kroniċi.
Fl-1836, matul l-epidemija tal-kolera tal-1836, hija ħadmet bla heda fis-swali tal-emerġenza, u poġġiet saħħitha stess f’riskju. Fl-1840 iddedikat ruħha full-time għall-kura tal-morda u l-anzjani u bdiet tgħix stil ta’ ħajja simili għal dak ta’ soru reliġjuża – talb ferventi, skedi stretti, u servizz totali ta’ karità lejn l-oħrajn.
Fl-10 ta’ Settembru 1848, Poloni waqqfet is-Sorijiet tal-Ħniena ta’ Verona u ħadet l-isem ta’ Vincenza Maria. Il-motto tagħha, “Inservu lil Kristu fil-Foqra,” sar il-pedament tal-kongregazzjoni tagħha, li llum tista’ tinstab fi tliet kontinenti. Hija mietet fil-11 ta’ Novembru 1855, minn tumur li kien infirex ma’ ġisimha kollu. Hija ġiet beatifikata fl-2008.
