Elias Turk via Catholic News Agency

Il-Papa Ljun XIV u l-Patrijarka Ekumeniku Bartilmew I ta’ Kostantinopli nhar is-Sibt qalu li huma “allarmati profondament bis-sitwazzjoni internazzjonali attwali,” u ħarġu appell konġunt għall-paċi.

L-appell sar waqt l-ewwel vjaġġ internazzjonali tal-Papa, vjaġġ li ħadu t-Turkija u se jkompli lejn il-Libanu.

Iż-żewġ mexxejja ffirmaw dikjarazzjoni konġunta fil-Palazz tal-Patrijarkat Ekumeniku Ortodoss f’Istanbul. It-test jirrifjuta l-użu tar-reliġjon biex tiġġustifika l-vjolenza, iħeġġeġ sforzi globali lejn il-paċi, jappoġġja l-kooperazzjoni fost dawk li jemmnu f’reliġjonijiet differenti, u jafda dinja li qed tbati lil Alla b’tama mġedda fl-Ispirtu s-Santu.

Il-Papa u l-Patrijarka, li huwa meqjus bħala l-ewwel fost l-ugwali fost l-isqfijiet Ortodossi tal-Lvant, affermaw mill-ġdid l-impenn komuni tagħhom għad-djalogu bil-għan li jirrestawraw il-komunjoni sħiħa bejn il-Knisja Kattolika u l-Knejjes Ortodossi. Filwaqt li sejħu l-unità Nisranija bħala rigal mingħand Alla, huma ħeġġew lill-kleru u lill-fidili biex jitolbu u jaħdmu għat-twettiq tat-talba ta’ Kristu “biex ikunu lkoll ħaġa waħda.”

Waqt li mmarkaw is-1700 anniversarju tal-Ewwel Konċilju ta’ Niċea, huma indikaw il-Kredu Niċen bħala pedament komuni tal-fidi u esprimew it-tama għal ċelebrazzjoni komuni futura tal-Għid. Huma fakkru bi gratitudni s-60 anniversarju mit-tneħħija tal-iskomunikazzjonijiet reċiproċi fl-1965 minn San Pawlu VI u l-Patrijarka Ekumeniku Atenagora I, u appellaw għal kuraġġ imġedded fit-tfittxija għad-djalogu.

Filwaqt li rrikonoxxew l-ostakli li għadhom ixekklu l-komunjoni sħiħa, Ljun u Bartholomew qalu li jibqgħu impenjati li jindirizzawhom permezz ta’ skambju teoloġiku u laqgħa fraterna.

Fid-dikjarazzjoni tagħhom, huma appellaw lill-mexxejja ċivili u politiċi biex “jagħmlu dak kollu possibbli biex jiżguraw li t-traġedja tal-gwerra tieqaf immedjatament,” u talbu lin-nies kollha ta’ rieda tajba biex jingħaqdu magħhom f’dan l-appell. Huma ħeġġew sforzi biex tinbena soċjetà ġusta u ta’ appoġġ u biex tieħu ħsieb il-ħolqien, filwaqt li insistew li responsabbiltà kondiviża bħal din biss tista’ tegħleb l-indifferenza, id-dominanza, ir-regħba u l-ksenofobija.

Aktar kmieni fil-ġurnata, il-Papa Ljun ngħaqad mal-Patrijarka Bartilmew għal Doxoloġija, talba liturġika ta’ tifħir lil Alla, fil-Knisja Patrijarkali Ekumenika Ortodossa ta’ San Ġorġ f’Istanbul. Il-Papa qal li ħass “emozzjoni kbira” malli daħal fil-knisja storika, filwaqt li nnota li kien konxju tal-ġesti ta’ dawk ta’ qablu u grat għall-ħbiberija li qasam ma’ Bartilmew sa mill-bidu tal-ministeru tiegħu bħala isqof ta’ Ruma.

Il-Patrijarkat Ekumeniku, ibbażat f’Istanbul, huwa rikonoxxut bħala s-sede ċentrali ta’ koordinazzjoni tal-Knisja Ortodossa. Il-Patrijarka Bartilmew I, magħruf sew għat-tmexxija tiegħu fid-djalogu ekumeniku u l-promozzjoni tal-ambjent, huwa kkunsidrat bħala l-270 suċċessur ta’ Sant’ Andrija.

Is-Sibt filgħodu, il-Papa ltaqa’ wkoll privatament mal-mexxejja tal-Knejjes Kristjani fit-Turkija fil-Knisja Sirjaka Ortodossa ta’ Mor Ephrem f’Istanbul, fejn intlaqa’ mill-Patrijarka Sirjaka Ortodoss Ignatius Aphrem II. Fi tmiem il-laqgħa, huwa rrifletta fuq is-sinifikat tal-Konċilju ta’ Niċea u l-Evanġelju tal-Inkarnazzjoni, fejn sejjaħ lill-mexxejja miġbura għat-talb, l-għaqda, u l-evanġelizzazzjoni mġedda. Huwa stedinhom biex jimxu flimkien lejn il-Ġublew tal-2033 bit-tama li javvanzaw lejn komunjoni sħiħa, ispirata mill-motto In Illo Uno Unum (“Għaqda fil-Wieħed”).

Mor Ephrem, li tinsab f’Yeşilköy, hija l-ewwel knisja li nbniet fit-Turkija mit-twaqqif tar-Repubblika. Il-kostruzzjoni bdiet kważi għaxar snin qabel l-inawgurazzjoni tagħha fl-2023, iżda naqset minħabba dewmien amministrattiv, il-pandemija tal-COVID-19, u t-terremot tal-2023.

Matul il-laqgħa, kor kanta invokazzjoni lill-Ispirtu s-Santu qabel ma l-mexxejja qagħdu flimkien madwar mejda tonda għal skambju ta’ kliem fil-magħluq. Kull wieħed offra kummenti qosra, segwiti mid-diskors tal-Papa. Il-Vigarju Patrijarkali mexxa t-Talba tal-Missierna qabel it-tluq tal-Papa.

Il-Knisja Ortodossa Sirjaka, li l-kwartieri ġenerali tagħha jinsabu f’Damasku, fis-Sirja, tgħodd madwar żewġ miljun fidil madwar id-dinja, u l-patrijarka tagħha għandu rwol importanti fir-relazzjonijiet ekumeniċi.

Jitfakkar l-anniversarju ta’ Niċea

Il-Papa Ljun XIV fakkar is-1700 anniversarju tal-Ewwel Konċilju ta’ Niċea nhar il-Ġimgħa fil-belt Torka magħrufa storikament bħala l-post fejn twieled il-Kredu Niċen, fejn appella lill-Insara biex jegħlbu “l-iskandlu tad-diviżjonijiet” u biex iġeddu l-impenn tagħhom għall-għaqda.

Il-Papa tkellem waqt servizz ta’ talb ekumeniku li sar fis-sit arkeoloġiku tal-Bażilika antika ta’ San Neofito fuq ix-xatt tal-Lag Iznik, fix-Xlokk ta’ Istanbul. Il-laqgħa mmarkat wieħed mill-aktar mumenti simboliċi taż-żjara appostolika tiegħu fit-Turkija, li ffokat ħafna fuq il-ħidma ekumenika u interreliġjuża.

“Aħna lkoll mistiedna negħlbu l-iskandlu tad-diviżjonijiet,” qal, waqt li ħeġġeġ lill-Insara biex irawmu “x-xewqa għall-għaqda li għaliha l-Mulej Ġesù talab u ta ħajtu.”

Il-Papa Ljun u l-Patrijarka Ekumeniku Bartilmew I, meqjusin l-ewwel fost l-ugwali fost l-isqfijiet Ortodossi tal-Lvant, ġew milqugħa minn żewġ isqfijiet Ortodossi anzjani qabel ma pproċedew għal pjattaforma ħdejn il-fdalijiet mgħarrqa tal-bażilika. Iż-żewġ mexxejja qagħdu quddiem ikoni ta’ Kristu u tal-konċilju u xegħlu xemgħat flimkien.

Iznik, li qabel kienet Niċea, tinsab madwar 130 kilometru fix-Xlokk ta’ Istanbul. Il-fdalijiet ta’ bażilika Kristjana bikrija ddedikata lil San Neofito, martri żagħżugħ li nqatel fis-sena 303 matul il-persekuzzjonijiet ta’ Dioklezjanu, ġew identifikati għall-ewwel darba fl-2014 wara li ritratti mill-ajru żvelaw il-kontorn ta’ knisja mgħarrqa. Il-bażilika waqgħet waqt terremot fis-sena 740, u l-fdalijiet tagħha issa huma viżibbli mix-xatt tal-lag.

Fl-omelija tiegħu, Ljun qal li l-anniversarju kien “opportunità prezzjuża biex nistaqsu lilna nfusna min hu Ġesù Kristu fil-ħajjiet tal-irġiel u n-nisa llum, u min hu għal kull wieħed u waħda minna personalment.” Huwa wissa kontra li nirriduċu lil Kristu għal “tip ta’ mexxej kariżmatiku jew superman,” filwaqt li fakkar fiċ-ċaħda ta’ Arju tad-divinità ta’ Kristu u d-difiża tal-konċilju tal-umanità sħiħa u d-divinità sħiħa ta’ Ġesù.

“Jekk Alla ma sarx bniedem, kif jistgħu l-ħlejjaq mortali jipparteċipaw fil-ħajja immortali tiegħu?” staqsa l-papa, waqt li enfasizza x’kien hemm involut fid-dibattitu tas-seklu raba’.

Ljun qal li l-istqarrija tal-fidi Niċena tibqa’ pedament għall-għaqda fost l-Insara madwar id-dinja. Filwaqt li kkwota l-kredu, huwa enfasizza l-proklamazzjoni ta’ Kristu bħala “konsustanzjali mal-Missier,” u ddeskrivieha bħala “rabta profonda li diġà tgħaqqad l-Insara kollha.” Filwaqt li kkwota lil Santu Wistin, huwa żied jgħid: “Għalkemm aħna l-Insara ħafna, fil-Kristu wieħed aħna wieħed.”

Kristjaneżmu rikonċiljat, kompla jgħid, jista’ “jagħti xhieda kredibbli tal-Evanġelju” u joffri “proklamazzjoni ta’ tama għal kulħadd”.

Il-Papa estenda wkoll l-appell tiegħu għall-fraternità lil hinn mid-dinja Nisranija, fejn insista li r-rikonoxximent awtentiku ta’ Alla bħala Missier jirrikjedi li l-poplu kollu jiġi onorat bħala aħwa. Huwa wissa kontra l-użu tar-reliġjon “biex tiġġustifika l-gwerra, il-vjolenza, jew kwalunkwe forma ta’ fundamentaliżmu jew fanatiżmu,” u minflok appella għal “laqgħa fraterna, djalogu, u kooperazzjoni.”

L-iskeda tal-Papa Ljun fit-Turkija tinkludi sensiela ta’ avvenimenti ekumeniċi, fosthom l-iffirmar ta’ dikjarazzjoni konġunta mal-Patrijarka Bartilmew I fid-29 ta’ Novembru fil-Palazz Patrijarkali. Il-vjaġġ tiegħu jġorr ukoll dimensjoni interreliġjuża. Aktar kmieni nhar il-Ġimgħa ltaqa’ mar-Rabbi Kap tat-Turkija, fejn iddiskuta ż-żjara bħala sinjal ta’ paċi u appoġġ għall-komunitajiet reliġjużi kollha. Is-Sibt, 29 ta’ Novembru, se jżur il-Moskea tas-Sultan Ahmed.