Franġisku X. Rocca via EWTN News
Il-Papa Ljun XIV nhar il-Ġimgħa fetaħ l-ewwel żjara tiegħu fl-Amerika t’Isfel bħala Papa b’sejħa biex jipproteġi l-ħajja mill-bidu tagħha fil-ġuf sat-tmiem naturali tagħha u biex jiggarantixxi l-kura tas-saħħa għall-membri kollha tas-soċjetà.
Il-Papa indirizza lill-President tal-Urugwaj Yamandú Orsi u lil dinjitarji oħra fil-kapitali tal-pajjiż fl-ewwel jum ta’ vjaġġ ta’ 11-il jum fil-kontinent li se jeħdu wkoll l-Arġentina u l-Perù.
“It-trabi fil-ġuf diġà jappartjenu għall-familja umana u għall-futur tal-poplu tagħhom. Id-dipendenza assoluta tagħhom fuq ommhom ma tnaqqasx id-dinjità li għandhom dritt għaliha jew il-protezzjoni li jistħoqqilhom,” qal Ljun.
Għalkemm ma semmiex direttament l-ewtanasja, li l-Urugwaj legalizzat is-sena l-oħra, il-Papa enfasizza l-ħtieġa li tiġi ppreservata l-ħajja anke f’nofs it-tbatija.
“Minħabba r-realtà ta’ wġigħ tas-suwiċidju, huwa ċar li l-kura tas-saħħa adegwata, ir-rabtiet familjari, u l-qrubija tal-komunità huma inseparabbli. Ħadd m’għandu qatt iħossu barrani fost tiegħu jew jaħseb li l-assenza tiegħu hija inqas importanti mill-preżenza tiegħu,” qal Leo. “Hija r-responsabbiltà ta’ kulħadd li jiżgura li kull persuna tkun tista’ tgħix b’dinjità, tirċievi l-kura li teħtieġ, u tkun akkumpanjata sat-tmiem naturali ta’ ħajjitha.”
L-ewtanasja, it-tmiem intenzjonat ta’ ħajja umana sabiex tittaffa t-tbatija, hija pprojbita mit-tagħlim Kattoliku.
Il-Papa rrefera għall-operazzjoni reċenti tiegħu għall-kanċer tal-pulmun, inqas minn xahar qabel il-vjaġġ tiegħu lejn l-Amerika t’Isfel, fl-appell tiegħu għal kura tas-saħħa universali.
“Dan l-aħħar esperjenzajt b’għajnejja stess il-limitazzjonijiet imposti mill-mard u rċevejt kura li għaliha jien grat ħafna. Dik l-esperjenza ġġagħalni naħseb dwar il-ħafna rġiel u nisa li m’għandhomx il-mezzi biex jiksbu dijanjosi f’waqtha jew jirċievu t-trattamenti li jeħtieġu. Li niżguraw li l-kura tas-saħħa tkun aċċessibbli għal kulħadd, irrispettivament mir-riżorsi tagħhom, huwa dmir li jiffaċċja kull soċjetà,” qal Leo.
L-Urugwaj huwa eċċezzjonali fost il-pajjiżi tal-Amerika Latina għall-firxa tas-servizzi soċjali tiegħu pprovduti mill-istat. Huwa wkoll wieħed mill-aktar pajjiżi sekulari fir-reġjun, fejn aktar minn nofs il-popolazzjoni ma tidentifikax ruħha mar-reliġjon organizzata u l-kalendarju uffiċjali tal-istat jirreferi għall-Ġimgħa Mqaddsa bħala l-Ġimgħa tat-Turiżmu.
Waqt li rrepeti r-rimarki li għamel f’Settembru fi Franza, li l-mudell tas-sekulariżmu tagħha storikament influwenza l-Urugwaj, Leo appella biex il-kredenti u l-istituzzjonijiet reliġjużi jieħdu sehem fil-ħajja pubblika.
“Il-karattru sekulari tal-istat jinvolvi obbligu li jiġi żgurat li jkun hemm spazju għal dawk li jemmnu u dawk li ma jemmnux biex jgħixu flimkien fil-libertà u r-rispett. Din in-newtralità ma teħtieġx li d-dimensjoni reliġjuża tkun limitata għall-isfera privata,” qal il-Papa. “L-individwi u l-komunitajiet reliġjużi jistgħu jikkontribwixxu għall-ġid komuni filwaqt li jirrispettaw l-awtonomija tal-istituzzjonijiet ċivili.”
Leo wkoll semma t-tema tas-sekulariżmu tal-Urugwaj fit-tieni u l-aħħar diskors tiegħu tal-ġurnata, omelija waqt quddiesa tal-vespri fil-katidral tal-belt ma’ isqfijiet, kleru, reliġjużi, u seminaristi. Il-Papa qal li l-eżempju ta’ minoranza Nisranija kien speċjalment importanti fl-evanġelizzazzjoni tas-soċjetà ta’ madwarha.
“Wieħed mis-sigrieti tal-evanġelizzazzjoni hu li nixbħu lil Dak li nxandru. F’din l-art, fejn ħafna minn kontemporanji tagħna bilkemm jafu lil Ġesù Kristu u tant żgħażagħ kibru ’l bogħod mill-ħajja tal-Knisja, dik ix-xhieda għandha qawwa speċjali. Jalla l-mod kif inħarsu lejn l-oħrajn, il-mod kif nisimgħu, jew il-mod kif nilħqu lil dawk li jsofru jqanqluhom biex jistaqsu dwar l-oriġini ta’ dik l-imħabba. Meta nitkellmu magħhom dwar Ġesù, jalla jiskopru l-istess Mulej li t-tjubija tiegħu bdew jesperjenzaw, minkejja l-faqar tagħna stess,” qal il-Papa.