Benjamin Gibson via EWTN News

Relikwa tas-salib veru u pannell dekorattiv tal-fidda li kienu mdendlin fil-qabar ta’ Kristu se jibqgħu għall-wiri sat-12 ta’ Lulju fil-Mużew tal-Arti Kimbell f’Fort Worth, Texas.

L-esebizzjoni tinkludi wkoll ilbies saċerdotali, gandlieri, fjuri tal-metall, u bosta oġġetti liturġiċi użati f’Ġerusalemm mijiet ta’ snin ilu.

Ir-rejiet Kattoliċi bagħtu dawn l-oġġetti lill-patrijiet Franġiskani f’Ġerusalemm għaċ-ċelebrazzjoni tal-Quddiesa matul ħafna snin. Xogħol tal-metall simili kien komuni fl-Ewropa iżda spiss kien jiddewweb minħabba gwerer jew jintilef minħabba diżastri naturali. F’Ġerusalemm, madankollu, l-oġġetti ġew ippreservati minkejja ħafna gwerer u minkejja li kienu mmexxija mill-Ottomani, il-Brittaniċi, u eventwalment mill-istat ta’ Iżrael.

“Aħna onorati ħafna li nippreżentaw dawn ix-xogħlijiet tal-arti lill-udjenzi tagħna — u kuntenti wkoll li tant nies ġew jaraw il-wirja s’issa,” qal George TM Shackelford, kuratur u viċi direttur ta’ Kimbell, lil EWTN News. “Nies minn madwar id-dinja kollha qed jagħmlu l-vjaġġ lejn il-Kimbell u jirrakkontaw lil sħabhom dwar l-esperjenza. Dan jippremja x-xogħol kollu li għamlu l-ħafna membri tat-tim tagħna.”

Raġuni waħda għas-sopravivenza ta’ dawn l-oġġetti sagri hija li ftit nies kienu jafu bihom. L-Ewropej insewhom għal sekli sħaħ u t-tentattivi lokali biex jikkontrollaw il-Knisja tas-Sepulkru Mqaddes irriżultaw fi ħsara u qerda ta’ wħud mill-oġġetti. L-Ottomani eventwalment ikkodifikaw l-arranġament u l-oġġetti bil-ħsara ġew imsewwija minn artiġjani. 

Il-patrijiet Franġiskani rkupraw ukoll ħafna oġġetti u xtraw xi wħud mingħand l-Ortodossi. Xi oġġetti ġarrbu ħsarat irreparabbli iżda ntbagħtu lejn Venezja, l-Italja, fejn ġew imdewba, magħmulin mill-ġdid, u mibgħuta lura lejn Ġerusalemm.

Sforzi simili kienu meħtieġa biex  jissewwew fjuri tal-metall użati biex iżejnu l-artali. Matul is-sjuf niexfa ta’ Ġerusalemm, ikun hemm ftit xita minn Mejju sa Settembru u jkun diffiċli li jitkabbru l-fjuri. It-tiżjin tal-artali bi fjuri tal-metall jiffranka l-flus u l-ilma skars.

L-istorja tal-artisti Venezjani li dewbu oġġetti tal-fidda mkissra u għamlu żewġ torċères għall-patrijiet tista’ tidher fil-wirja flimkien ma’ waħda mit-torċères, jew lampi, li ġarrbet il-ħsara u mbagħad saret mill-ġdid fl-1762. 

Stephen Marshall, li jaħdem bħala concierge f’lukanda fil-qrib,  żar il-wirja darbtejn mal-familja tiegħu.

“Impressjonajt ruħi meta tgħallimt kif dawn l-ornamenti kollha nbidlu wara li saru u kif il-merkurju ntuża biex isebbaħ id-deheb fuq il-fidda,” qal. “Il-proċessi u r-rigali mir-rejiet u r-reġini fl-esebizzjoni, dik it-torchère waħda li kienet imxaqilba, nista’ nara l-isforz kostanti tal-manutenzjoni. Dawn l-oġġetti ngħataw tant sforz lil hinn mill-ispiża attwali tal-materjal użat.”

Il-monarki fi żminijiet preċedenti rarament żaru l-Art Imqaddsa, għalhekk bagħtu dawn l-oġġetti lill-Franġiskani. Kull ħaġa maħluqa mill-Franċiżi kellha simboliżmu Franċiż bħall-fleur-de-lis. Il-Portugiżi użaw emblemi li juru ħames tarki. Prinċep Portugiż wieħed ta skutella tal-fidda għall-ħasil tas-saqajn għal-liturġija tal-Aħħar Ċena.

Ir-Re Ġwanni V ħallas biex issir lampa tas-santwarju fis-snin 1740; madankollu, ma waslitx Ġerusalemm qabel is-snin 1750 meta Ġużeppi I kien re tal-Portugall. Terremot laqat lil Lisbona fl-1755, u ħafna mill-opri tal-metall simili nqerdu.

Inħares lejn il-lampa tas-santwarju Spanjola,Elizabeth Felderhoff minn Krum, Texas, qalet lil EWTN News: “Hija barka li għandna l-opportunità li dawn il-biċċiet kollha jkunu disponibbli daqshekk faċilment għall-pubbliku biex japprezzahom.” Hija qalet li ħasset li artisti li joħolqu xogħol tajjeb u ta’ kwalità jgħinu lil oħrajn jiffokaw fuq Alla waqt il-qima.

Velu umerali li qed jiġi esebit fil-wirja oriġinarjament kien jintuża għal skopijiet sekulari minn Musulman li issa mhux magħruf. B’xi mod sar proprjetà ta’ Nisrani u ġie ttrasformat fil-velu użat mill-qassisin waqt l-adorazzjoni Ewkaristika biex iżommu lill-qassis milli jkollu jmiss l-ostensorju.

Waħda mill-kasulli esebiti fil-wirja għandha xbihat ta’ strumenti tal-kruċifissjoni ta’ Kristu. Din il-kasulla kienet tintuża speċjalment matul ir-Randan.

Viżitatriċi oħra, Joann Cox, qalet: “Il-ħolma li tmur l-Art Imqaddsa hija xi ftit imbiegħda. Din hija opportunità inkredibbli biex tara l-aspett tal-fidi Kattolika Nisranija tagħna, is-simboliżmu u l-istorja ta’ kull biċċa esebita, u aħna grati li qiegħda hawn.”

Is-sentimenti tagħha ġew ripetuti minn attendenti oħra, Cintia Vera, li, waqt li rriflettiet fuq il-wirja, qalet: “Hija sabiħa. Jiena Kattolika u grata li l-Kimbell seta’ jospita din il-wirja.”

Andrew Eubank, il-maniġer tal-marketing u l-komunikazzjonijiet fil-Kimbell, qal: “Il-wirja kellha viżitaturi minn postijiet internazzjonali inklużi l-Awstralja, New Zealand, iċ-Ċina, il-Ġappun, il-Korea, l-Amerika t’Isfel, u l-Ewropa.”

Flimkien mal-wirja tas-Sepulkru Mqaddes, il-viżitaturi jistgħu jaraw arti sagra u sekulari tal-istess perjodi ta’ żmien u ta’ dawk aktar bikrija fil-wirja permanenti ta’ Kimbell, li hija bla ħlas għall-wiri.