Tessa Gervasini via EWTN News
Hekk kif it-tfal f’Ħaiti jiffaċċjaw kundizzjonijiet inkonċepibbli, soru reliġjuża u t-tim tagħha qed ibiddlu eluf ta’ ħajjiet billi jipprovdu protezzjoni, edukazzjoni, u formazzjoni fil-fidi fl-aktar slum perikoluż tan-nazzjon, Cité Soleil.
Suor Paesie twieldet bl-isem ta’ Claire Joelle Phillipe f’Lorraine, Franza. Imrobbija f’dar Kattolika mimlija fidi, ħasset li kienet imsejħa għall-ħajja reliġjuża minn età żgħira.
Ispirata mid-dedikazzjoni ta’ Madre Teresa biex taqdi lil dawk l-aktar fil-bżonn, Suor Paesie ġiet miġbuda lejn il-Missjunarji tal-Karità. B’xewqa qawwija li tqatta’ ħajjitha tħobb lil Ġesù billi tħobb lill-foqra, għamlet il-wegħdiet finali tagħha fl-1996.
Suor Paesie għażlet isimha b’rabta ma’ Santa Tereża ta’ Lisieux u mara li wriet ndiema kbira. Fl-awtobijografija ta’ Santa Tereża ta’ Lisieux, “Storja ta’ Ruħ,” “hija tirreferi għal mara li kienet magħrufa bħala midinba u li kkonvertiet u mietet bl-imħabba,” qalet Suor Paesie. Il-mara, magħrufa bħala Paesie, ġiet iddettaljata f’“il-ħajjiet tal-missirijiet tad-deżert,” li jirrakkonta l-istorja tagħha ta’ ndiema u salvazzjoni.
Wara diversi missjonijiet madwar id-dinja, is-servizz ta’ Suor Paesie bħala Missjunarja tal-Karità ħadha lejn Ħaiti fl-1999, fejn ħadmet għal diversi snin.
“Kont Missjunarja tal-Karità … għal madwar 30 sena, imma fl-2017, waqqaft komunità ġdida taħt l-isqof ta’ Port-au-Prince,” qalet Suor Paesie lil EWTN News waqt żjara reċenti fl-Istati Uniti “L-ispirazzjoni tiegħi għal dan fil-fatt ġiet minn Madre Teresa, minn waħda mill-viżjonijiet tagħha li kellha qabel ma waqqfet il-Missjunarji tal-Karità: Hija rat lil Ġesù fuq is-salib juriha grupp ta’ tfal fid-dlam. Imbagħad Ġesù qalilha, ‘Qed tara lil dawk it-tfal? Ma jħobbunix għax ma jafunix. Mela mur ġib id-dawl tiegħi lejhom.’”
Suor Paesie kompliet: “Meta kont f’Ħaiti … rajt it-tfal kollha jiġġerrew fit-toroq. Dawn il-kelmiet ta’ Ġesù verament ġew lura f’moħħi b’mod qawwi, u ħassejt li l-Mulej kien qed jitlobni nagħmel xi ħaġa biex nipproteġihom mill-perikli tat-toroq, u mbagħad inwassal id-dawl tiegħu lejhom.”
“Tkellimt dwar dan mal-isqof, u hu inkuraġġieni,” qalet.
Suor Paesie ħalliet il-Missjunarji tal-Karità biex tibda l-Familja Kizito , komunità reliġjuża msemmija f’ġieħ San Kizito, martri Ugandiż ta’ 14-il sena magħruf bħala protettur tat-tfal, speċjalment dawk li jiffaċċjaw periklu, provi morali, u sfidi edukattivi.
Fit-3 ta’ Ġunju 2018, il-Familja Kizito rċeviet l-approvazzjoni mill-arċisqof ta’ Port-au-Prince bħala assoċjazzjoni devota tal-fidili — l-ewwel pass fit-twaqqif ta’ komunità reliġjuża fil-livell djoċesan.
Imbagħad Suor Paesie stabbiliet il-Familja Kizito bħala organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ biex tibda l-ministeru tagħha. Illum, tmexxi seba’ djar għal tfal orfni, abbandunati, u fil-bżonn kif ukoll tmien skejjel u bosta ċentri biex tipprovdi edukazzjoni u katekiżmu f’Cité Soleil, l-akbar u l-aktar slum magħruf ta’ Ħaiti.
Il-ġlieda kontra l-‘kaos’ f’Ħaiti
Il-missjoni ta’ Suor Paesie saret saħansitra aktar gravi hekk kif l-istat tan-nazzjon “qed … jegħreq dejjem aktar fil-kaos fuq il-livell politiku,” qalet.
Ħaiti hija l-aktar nazzjon fqir fir-reġjun tal-Amerika Latina u l-Karibew. It-tfal ibatu mill-kolera mingħajr ilma nadif x’jixorbu, u kważi żewġ miljun ruħ jiffaċċjaw livelli ta’ emerġenza ta’ ġuħ . Il-kunflitt u d-diżastri naturali spostaw madwar 1.4 miljun ruħ — aktar minn nofshom huma tfal.
Ħafna tfal huma mdorrijin bil-vjolenza perpetwa tal-gangs; huma traffikati u huma vittmi ta’ attakki ta’ kuljum. Il-ksur gravi kontra t-tfal żdied b’490% bejn l-2023 u l-2024, skont rapport tal-World Vision.
“Il-gangs qed isiru dejjem aktar b’saħħithom hekk kif jgħaddi ż-żmien,” qalet Suor Paesie. “Il-vjolenza tal-gangs qabel kienet limitata għaż-żoni fqar. Imma mbagħad bdew jattakkaw u jieħdu f’idejhom żoni oħra tal-pajjiż [u] tal-belt … li qabel kienu postijiet paċifiċi.”
Il-gangijiet “jaħarqu d-djar, joqtlu lin-nies, jistupraw lin-nisa. U n-nies, sempliċement jaħarbu u mbagħad ma jerġgħux lura għax il-membri tal-gang joqogħdu hemm. Jisirqu kollox mid-djar, mill-ħwienet. U mbagħad wara ftit, imorru jattakkaw post ieħor,” qalet Suor Paesie.
“Nhar Ħadd il-Għid, kien hemm knisja Protestanta żgħira fil-kampanja li ġiet attakkata u kulħadd inqatel f’dik il-knisja. Kienu 80 ruħ — nisa, tfal. U mbagħad ħarquha.”
Waqt li Suor Paesie kienet qed tivvjaġġa fl-Istati Uniti f’April, iż-żona fejn jinsabu d-djar u l-iskejjel tal-organizzazzjoni tagħha waqgħet taħt attakk.
“Il-membri tal-istaff tiegħi… ċempluli u kellna nneħħu t-tfal kollha minn hemm għax kienu mbeżżgħin. Marru f’post ieħor. Allura dan għadu għaddej, il-ħin kollu,” qalet. “Tkellimt ma’ xi wħud mill-għalliema tiegħi, u qaluli li għal ġimgħa sħiħa kienu ilhom imsakkrin ġewwa d-dar għax il-membri tal-gang qalu lin-nies, ‘Toħorġux.’”
“Huma qed jaħkmu, huma qed jiddeċiedu kollox,” qalet. “Allura dan huwa n-naħa mudlama tagħha. Imma hemm naħat oħra wkoll.”
Noffru lit-tfal “post sigur”
Minkejja l-vjolenza li qed tiżdied, Suor Paesie, sorijiet oħra, u membri tal-istaff għadhom impenjati fil-missjoni tagħhom.
Fl-iskejjel tal-Familja Kizito, hemm 3,000 tifel u tifla, li 1,700 minnhom jattendu l-iskola kuljum, u 1,000 qegħdin fl-iskejjel tal-Ħadd u fiċ-ċentri tal-katekiżmu. L-iskejjel joffru ħafna aktar milli sempliċiment edukazzjoni iżda huma primarjament għas-sigurtà u biex jiżguraw li t-tfal jirċievu l-ikel.
“Għandna l-għalliema tagħna [li] huma membri tal-istaff lokali,” qalet. “Huma żgħażagħ li jgħixu hemm — hemmhekk fiż-żona fqira.”
“Dan huwa dak li jagħmilha possibbli għall-iskejjel li joperaw anke meta jkun hemm vjolenza għax huma … mhux ‘il bogħod mill-iskejjel. Għandna 210 membri tal-persunal b’kollox — għalliema, koki, sewwieqa, kull tip ta’ nies, kollha Ħajtin.”
Il-Familja Kizito tipprijoritizza wkoll li tiggwida lit-tfal lejn il-fidi billi tipprovdi katekiżmu lil 800 tifel u tifla u tiżgura li jkunu jistgħu jirċievu s-sagramenti. Spiss iqattgħu ħin joffru intenzjonijiet ta’ talb u jżuru lil Ġesù fis-Sagrament Imqaddes.
“Il-pajjiż kien fil-parti l-kbira Kattoliku, għax kien kolonja Franċiża. Imma mbagħad, bħal 40 sena ilu, l-evanġeliċi bdew jinżlu ħafna mill-Istati Uniti u jikkonvertu ħafna nies. Allura issa forsi huwa nofs u nofs,” qalet Suor Paesie.
Hija qalet li huwa importanti ħafna li titnissel il-fidi Kattolika fit-tfal biex tiġi miġġielda l-prattika tal-voodoo, li hija komuni fin-nazzjon. “Hemm nies li huma Nsara u ma jipprattikawx il-voodoo xejn, iżda ħafna nies huma tip ta’ sieq waħda fiż-żewġ naħat.”
Kura full-time
L-istaff tal-Familja Kizoto jieħu ħsieb 200 tifel u tifla oħra li jgħixu magħhom fid-djar full-time. Huma “tfal li kienu kompletament fit-toroq, maqtugħin mill-familji tagħhom, jew orfni,” qalet Suor Paesie.
“Il-proċess tal-adozzjoni kważi twaqqaf kompletament … minħabba l-vjolenza u minħabba l-livell għoli ta’ korruzzjoni,” qalet. “Għalhekk il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi sempliċement iddeċidew li jieqfu.”
“It-tfal li qegħdin magħna, huma l-aktar tfal ikbar għax kienu fit-toroq u mbagħad ġew għandna,” qalet. Imma “issa, fl-aħħar ftit xhur, irċevejna tfal żgħar.”
“Għandna grupp minnhom, ta’ bejn sentejn u sitt snin. Il-biċċa l-kbira tal-ġenituri tagħhom inqatlu f’dawn l-attakki tal-gangijiet, jew xi wħud [minn] ommijiethom mietu waqt it-twelid għax … in-nisa ma kinux qed jieklu sew.”
“Allura dawk iż-żgħar fil-fatt setgħu jiġu adottati, iżda s-sitwazzjoni tal-pajjiż issa hija tant kaotika li ma tistax verament taħseb f’adozzjoni bħalissa.”
Minkejja li l-adozzjoni bħalissa hija magħluqa, it-tfal xorta jirċievu mħabba u kura kuljum. Mal-Familja Kizito, it-tfal f’Cité Soleil jistgħu jilagħbu, jidħku, u jqimu mal-komunità, qalet Suor Paesie. Anke f’nofs il-kaos, huma jħossu l-preżenza t’Alla, li toffri “ferħ.” Dak li verament jeħtieġu, qalet Suor Paesie, huma t-talb.