Francesca Pollio Fenton via EWTN News
Il-Papa Ljun XIV dan l-aħħar temm vjaġġ ta’ 11-il jum fejn żar il-fidili fl-Alġerija, il-Kamerun, l-Angola, u l-Guinea Ekwatorjali. B’waqfiet fi 11-il belt madwar dawk il-pajjiżi, il-Papa ltaqa’ maż-żgħażagħ, mexxejja politiċi, priġunieri, familji, u ħafna oħrajn biex jaqsam il-messaġġ tal-Evanġelju.
Hawn huma seba’ mumenti qawwija mill-vjaġġ tal-Papa Ljun fl-Afrika:
1. Żjara kommoventi fl-art ta’ Santu Wistin
Il-Papa Ljun XIV ivvjaġġa minn Alġiers għal Annaba — Ippona tal-qedem — f’dak li għall-pontifex Agostinjan kien jammonta għal ritorn għall-għeruq tal-fidi u l-vokazzjoni tiegħu.
Wara titjira ta’ madwar siegħa, il-papa wasal fil-belt l-aktar assoċjata ma’ Santu Wistin, li serva bħala isqof ta’ Ippona mit-396 sal-430.
Minkejja x-xita qalila, il-Papa mexa minn ġol-fdalijiet u, fi tmiem ir-rotta, poġġa kuruna tal-fjuri u waqaf għal mument ta’ talb, viżibbilment emozzjonat.
2. Żjara fil-Moskea l-Kbira ta’ Alġiers
Waqt li kien fl-Alġerija, il-Papa żar il-Moskea l-Kbira ta’ Alġiers (Djamaa el Djazaïr), li spiss tissejjaħ il-“Moskea tal-Alġerija.” Il-kumpless monumentali, li fih l-ogħla minaret fid-dinja — għoli madwar 265 metru (madwar 870 pied) — u kklassifikat bħala t-tielet l-akbar moskea wara dawk fil-Mekka u Medina, jista’ jakkomoda sa 120,000 ruħ.
It-tradizzjoni li l-papiet iżuru l-moskej bdiet bil-Papa Ġwanni Pawlu II, li fl-2001 sar l-ewwel Papa fl-istorja magħruf li daħal f’moskea meta żar il-Moskea l-Kbira ta’ Damasku fil-kapitali tas-Sirja.
Il-Papa Ljun indirizza l-kritika indirizzata lejh fil-15 ta’ April abbord l-ajruplan papali wara li telaq minn Algiers fi triqtu lejn il-Kamerun.
“Naħseb li ż-żjara fil-moskea kienet sinifikanti [u wriet] li għalkemm għandna twemmin differenti, għandna modi differenti ta’ qima, għandna modi differenti ta’ għajxien, [xorta] nistgħu ngħixu flimkien fil-paċi,” qal il-Qdusija Tiegħu.
“Naħseb li l-promozzjoni ta’ dik it-tip ta’ immaġni hija xi ħaġa li d-dinja teħtieġ tisma’ llum,” qal, waqt li argumenta li żjarat bħal dawn juru li “flimkien nistgħu nkomplu noffru x-xhieda tagħna hekk kif inkomplu f’dan il-vjaġġ appostoliku.”
3. Tfal mimlija ferħ jilqgħu lill-Papa Ljun fil-Kamerun
Il-Papa Ljun XIV intlaqa’ bil-kant u ż-żfin tat-tfal fl- Orfanatrofju Ngul Zamba f’Yaoundé, il-Kamerun.
“Għeżież tfal, naf li ħafna minnkom għaddejtu minn provi diffiċli. Xi wħud minnkom esperjenzaw l-uġigħ tat-telfa permezz tal-mewt tal-ġenituri jew tal-maħbubin. Oħrajn esperjenzaw biża’, ċaħda, abbandun, privazzjoni u inċertezza. Madankollu, intom imsejħin għal futur li huwa akbar mill-ġrieħi tagħkom. Intom ġarratriċi ta’ wegħda,” qal il-Papa.
L-Orfanatrofju Ngul Zamba, li ilu mmexxi għal 40 sena mill-kongregazzjoni reliġjuża ta’ Bniet Marija, jipprovdi ikel, akkomodazzjoni u edukazzjoni lil tfal foqra jew abbandunati.
F’mument ieħor ta’ qsim il-qalb, fi tmiem il-Quddiesa ta’ waranofsinhar f’Bamenda, il-Kamerun, hekk kif il-Papa kien qed jipprepara biex jitlaq mill-ajruport u jidħol fil-karozza tiegħu, tifla żgħira ġriet lejh biex tgħannqu. Dan il-ġest spontanju, fost il-ferħ u l-emozzjoni tal-20,000 preżenti, qabad il-qlub ta’ miljuni madwar id-dinja.Qed tiċċarġja l-post ta’ Facebook…
4. Ġabra tar-Rużarju fis-Santwarju ta’ Mama Muxima
Waqt li kien fl-Angola, il-Papa Ljun ħa sehem f’laqgħa tar-rużarju fis-santwarju Marjan ta’ Mama Muxima.
Is-santwarju, li ismu jfisser “Omm il-Qalb” bil-lingwa Kimbundu, huwa wieħed mis-santwarji Marjani l-aktar magħrufa tal-Angola. Mibni mill-Portugiżi fis-seklu 17 fuq għolja li tħares fuq ix-Xmara Kwanza, ilu żmien twil post ta’ pellegrinaġġ u talb għall-Kattoliċi Angolani.
Il-folla preżenti nfaqgħet f’applaws meta l-Qdusija Tiegħu tkellem bil-Kimbundu, lingwa Bantu mitkellma fl-Angola.
Huwa qal: “Mama Muxima, tueza kokué, Mama Muxima, tutambulé,” li tfisser: “Omm tal-qalb, niġu għandek; Omm tal-qalb, ilqagħna.”
5. Il-Papa Ljun jżur sptar psikjatriku
Il-Qdusija Tiegħu żar l-Isptar Psikjatriku Jean-Pierre Olié fil-Guinea Ekwatorjali. Bis-sitt paviljuni tiegħu, jirrappreżenta żvilupp ewlieni fit-trattament tal-mard mentali fil-Guinea Ekwatorjali, fejn id-disturbi psikjatriċi kienu storikament traskurati. Imwaqqaf fl-2014, huwa l-ewwel ċentru modern tat-tip tiegħu fil-pajjiż u sar simbolu tal-impenn nazzjonali għall-integrazzjoni tal-pazjenti fis-soċjetà.
L-avveniment inkluda kanzunetti, żfin, u testimonjanzi kemm mid-direttur tal-isptar kif ukoll minn pazjent, Pedro Celestino Nzerem Koose. Ġiet reċitata wkoll poeżija kommoventi minn eks pazjent.
“Kull meta nżur sptar, ikolli sentimenti mħallta: minn naħa waħda, inħoss niket għall-pazjenti u l-familji tagħhom. Min-naħa l-oħra, nammira u nħossni mfarraġ b’dak kollu li jsir hemm kuljum biex jaqdi l-ħajja umana,” qal il-Papa f’diskors mogħti bl-Ispanjol. “Inħoss l-istess hawn, imma llum, insib — u nittama li l-istess jgħodd għalikom — li l-ferħ jipprevali. Huwa l-ferħ li niltaqa’ f’isem il-Mulej u li nieħdu ħsieb dawk li huma f’saħħithom fraġli.”
6. Il-Papa Ljun jżur ħabs
Il-Papa żar il-ħabs ta’ Bata fil-Guinea Ekwatorjali u qal lill-ħabsin li “ħadd mhu eskluż mill-imħabba t’Alla” u ħeġġiġhom biex jaraw li anke wara l-ħabs, għad hemm il-possibbiltà ta’ bidla, rikonċiljazzjoni u tama.
Dan il-ħabs lokali huwa wieħed mill-aktar ħorox fil-pajjiż u ilu magħruf għall-kundizzjonijiet diffiċli ta’ detenzjoni.
Wieħed mis-600 priġunier irringrazzja lill-Papa għaż-żjara u l-appoġġ tiegħu.
“Nixtiequ nirringrazzjawk għaż-żjara u l-appoġġ tiegħek,” qal il-priġunier. “Il-preżenza tiegħek tfakkarna fl-importanza tal-fidi u l-fidwa. Nitolbuk il-barka tiegħek biex nibqgħu mexjin ‘il quddiem u noħorġu minn dan bħala nies aħjar. Aħna grati għall-kompassjoni tiegħek u għall-messaġġ ta’ tama tiegħek.”
7. L-aħħar Quddiesa fl-Afrika
Il-Papa Ljun XIV iċċelebra l-aħħar Quddiesa tal-vjaġġ tiegħu fl-Afrika fl-istadju ta’ Malabo, fejn ħeġġeġ lill-Knisja fil-Guinea Ekwatorjali biex tkompli xxandar l-Evanġelju “bil-passjoni” u biex tagħti xhieda permezz ta’ ħajjiet iffurmati mill-fidi, is-servizz u s-solidarjetà.
Il-Quddiesa fl-istadju, fejn kienu mistennija madwar 30,000 fidil, immarkat l-aħħar avveniment pubbliku ewlieni tal-Papa fil-Guinea Ekwatorjali, ir-raba’ u l-aħħar nazzjon Afrikan fil-vjaġġ tiegħu ta’ 11-il jum.
Wara li rikeb fil-folla bil-popemobile, Ljun beda l-Quddiesa fost bnadar, għanjiet, u kpiepel ikkuluriti, bil-mużika u ż-żfin jakkumpanjaw il-liturġija.
Il-Qdusija Tiegħu talab ukoll quddiem xbieha tal-Madonna ta’ Bisila, omm u patruna tal-Guinea Ekwatorjali.
Liebsa l-abjad u l-blu, u ġġorr lit-tifel Ġesù fuq daharha bil-mod tradizzjonali Afrikan, il-Verġni ta’ Bisila turi omm li timxi mal-poplu tagħha f’kull taqbida u tama. Skont it-tradizzjoni lokali, hija dehret lil mara umli Bubi fil-Gżira ta’ Bioko fil-bidu tas-seklu 20 (is-sena eżatta mhix attestata b’mod ċar), u l-imħabba lejha kibret sakemm saret l-ikona maħbuba tad-devozzjoni Marjana tan-nazzjon.