Daniel Payne via EWTN News

Grupp ta’ negozjanti f’Los Angeles qed ifittxu li jingħaqdu f’kawża federali għad-difiża ta’ salib storiku u wirja tan-Natività fiċ-ċentru tal-belt li għandu kważi 300 sena.

Il-wirjiet pubbliċi kkontestati jinsabu ħdejn xulxin f’El Pueblo de Los Angeles, li ilu mmarkat bħala monument storiku li jfakkar it-twaqqif tal-belt fl-1781. Is-sit ġie stabbilit għall-ewwel darba minn nies li kienu jgħixu fl-istess dinja minn Spanja magħrufa bħala “los pobladores.”

Is-salib jintwera s-sena kollha f’ras Triq Olvera, filwaqt li l-Presepju jintwera madwar 150 pied ‘il bogħod f’gazebo fil-pjazza tas-sit kull staġun tal-Milied.

Jack Gerritsen, resident ta’ Los Angeles, fetaħ kawża kontra l-gvern tal-belt fejn allega li l-wirjiet jiksru l-klawżola tal-istabbiliment tal-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti, li tipprojbixxi lill-entitajiet tal-gvern federali u statali milli jiffavorixxu reliġjonijiet speċifiċi.

Gerritsen allega li l-wirjiet iġagħluh “iħossu eskluż bħala wieħed li ma jemminx.” Qorti distrettwali tal-Istati Uniti inizjalment iddeċidiet kontrih, u wasslitu biex jappella quddiem il-Qorti tal-Appell tal-Istati Uniti għad-9 Ċirkwit.

F’att ippreżentat fl -24 ta’ Awwissu, il-Becket Fund for Religious Liberty talab lill-qorti tal-appell biex tippermetti grupp ta’ negozjanti fi Triq Olvera jintervjenu fil-każ bħala konvenuti flimkien mal-belt. Il-negozjanti għandhom “interess sinifikanti u legalment protett fil-preservazzjoni tal-wirt storiku u kulturali ta’ El Pueblo,” qal l-att ippreżentat.

Is-sidien tan-negozji, skont id-dokument ippreżentat, għandhom “interessi ekonomiċi konkreti fil-preservazzjoni tas-salib u n-natività bħala attrazzjonijiet importanti li jattiraw viżitaturi lejn iż-żona.”

Il-merkanti jgħinu biex iġibu “volum dejjem jikber ta’ viżitaturi” lejn iż-żona li jivvjaġġaw hemm biex jaraw “ir-rabtiet awtentiċi u bla interruzzjoni tas-sit mal-passat storiku tiegħu.”

Il-preżentazzjoni tal-qorti tinnota li ż-żona immedjatament madwar il-monumenti kkontestati għandha riżorsi storiċi konsiderevoli, inkluża La Iglesia de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles, parroċċa Kattolika li l-għeruq tagħha jmorru lura għall-1784, ftit wara t-twaqqif tal-belt.

Il-pjazza tospita wkoll “Tberik tal-Annimali” annwali matul l-istaġun tar-Randan fejn kardinal jew isqof jipprovdi barkiet lill-annimali domestiċi lokali.

Wieħed mis-sidien tan-negozju li jmexxi kafetterija fi Triq Olvera, Edward Flores, qal fil-preżentazzjoni li l-wirt tiegħu stess jinkludi sfond Kattoliku Messikan, iżda qal li “gruppi ta’ wirt Ċiniż u Taljan” huma wkoll preżenti fil-viċinat.

“Il-preservazzjoni tal-kulturi distinti tagħna u l-edukazzjoni ta’ ħaddieħor dwar ir-rwoli tagħna fit-twaqqif u t-tkabbir ta’ Los Angeles jagħtu nobbiltà lill-Amerikani minn kull etniċità, twemmin, kultura u ġenerazzjoni biex ikunu kburin bil-kontribuzzjonijiet tagħhom stess u biex jaraw b’mod aktar ċar il-potenzjal futur tagħhom,” kiteb Flores.

Il-preżentazzjoni ssuġġeriet li, skont il-preċedent eżistenti tal-qorti, kemm is-salib kif ukoll in-Natività jistgħu ma jkunux “stabbiliti” biżżejjed biex jiksru l-klawżola ta’ stabbiliment inkwistjoni fil-kawża.

Sadanittant, in-“natura storika u li ilha teżisti tas-salib u tan-natività,” “tirrifletti n-natura preċiża tal-interessi tal-Merkanti li qed ifittxu li jipproteġu.”