Andrés Henriquez via EWTN News
Fit-8 ta’ Mejju, il-Vatikan ħareġ bolla kommemorattiva li tfakkar l-ewwel anniversarju mill-elezzjoni tal-Papa Leo XIV.
It-timbru, maħruġ mis-Servizz Postali u Filateliku tal-Belt tal-Vatikan, juri ritratt tal-Qdusija Tiegħu mqiegħed ma’ xbieha tal-Madonna tar-Rużarju ta’ Pompej, li l-festa tagħha l-Knisja tiċċelebra fit-8 ta’ Mejju. Fir-ritratt, il-Verġni Mbierka tħares ’l isfel lejn il-Papa Leone “bħala sinjal ta’ protezzjoni materna,” spjega l-artist Raúl Berzosa.
Fi stqarrija lil ACI Prensa, is-servizz oħt tal-EWTN News bl-Ispanjol, Berzosa rriflettet fuq dan ix-xogħol u eżaminat ukoll l-implikazzjonijiet kreattivi tal-intelliġenza artifiċjali.
Din is-sensiela filatelika ġdida timmarka kollaborazzjoni oħra bejn Berzosa, li huwa minn Málaga, Spanja, u l-Vatikan, fosthom notevoli l-pittura tiegħu maħluqa għall-bolla kommemorattiva li tfakkar it-80 anniversarju mit-twelid tal-Papa Franġisku fl-2016 u l-bolla ddedikata għall-ġublew tad-deheb tal-ordinazzjoni saċerdotali tal-pontifex, prodotta fl-2019.
Ix-xogħol ta’ Berzosa jinkludi l-bolol għall-Għid li nħarġu mill-Uffiċċju Filateliku tal-Vatikan fl-2020, l-2022, u l-2024. Barra minn hekk hemm il-bolla reċenti ddedikata lill-kompożitur Giovanni Pierluigi da Palestrina, maħruġa matul il-pontifikat ta’ Leo XIV.
L-aħħar bolla se tiswa 1.35 ewro ($1.59) u se jkollha produzzjoni limitata ta’ 45,000 kopja. Il-bolol ġew stampati minn Bpost (il-Belġju) bl-użu ta’ litografija offset b’erba’ kuluri.
L-AI ‘ma tgħixx dak li tirrappreżenta’
“Nemmen li l-arti sagra mhijiex sempliċement ir-riżultat finali li naraw; hija l-prodott tar-riflessjoni. Il-ħin u l-isforz investiti huma dak li jagħtuha l-marka personali tal-artist,” innota Berzosa meta mistoqsi dwar il-valur u l-adegwatezza tal-immaġni Kattolika ġġenerata mill-AI.
“Rajt immaġni ġġenerati mill-AI li huma sbieħ ħafna jew impressjonanti, iżda madankollu jwasslu s-sensazzjoni li huma immaġni li rajt qabel. L-AI, naturalment, ma tħossx jew tesperjenza dak li turi. L-artist, għall-kuntrarju, iħalli xi ħaġa minnu nnifsu f’kull xogħol,” irrimarka.
Il-pittur Spanjol innota li qed naraw “għargħar” ta’ immaġni u vidjows iġġenerati mill-AI, li xi wħud fil-fatt inħolqu bl-użu ta’ xogħlijiet ta’ artisti umani. “Rajt il-pitturi tiegħi stess ‘jieħdu l-ħajja u jiċċaqalqu,’ u meta rajthom tani sensazzjoni ħelwa u morra,” qasam Berzosa.
“Minn dak li rajt, l-AI tipikament tiġġenera dak kollu li jiġbed l-aktar attenzjoni: uċuħ perfetti, dawl drammatiku ħafna, jew xeni viżwalment impressjonanti, iżda kollha għandhom it-tendenza li jixbhu l-istess,” ikkummenta.
L-artist innota wkoll li matul is-sekli ta’ storja tal-arti Kristjana, ħarġu “għadd infinit ta’ xogħlijiet tal-arti u stili distinti”, xi ħaġa li llum “tikkontrasta ma’ immaġini maħluqa bl-AI.”
“Id-dixxerniment uman jibqa’ fundamentali”
Berzosa spjega li x-xbihat reliġjużi “mhumiex sempliċement dekorattivi” iżda jservu wkoll bħala “għodda għall-evanġelizzazzjoni.” Din kienet il-funzjoni storika tax-xbihat fil-Kattoliċiżmu: li jgħinu lill-fidili jersqu eqreb lejn Alla u lejn il-messaġġ tal-Evanġelju.
“Bl-AI, hemm ir-riskju li jinħolqu immaġnijiet li huma artifiċjali żżejjed jew vojta, fejn is-sagru jiġi trasformat kważi f’immaġni fantastika. Nemmen li, hawn u issa, id-dixxerniment uman jibqa’ fundamentali,” innota.
“It-teknoloġija tista’ tgħin, iżda s-sensittività umana hija meħtieġa biex tkun taf liema immaġni hija xierqa,” żied jgħid.
Madankollu, Berzosa ċċara li l-AI tista’ sservi bħala għodda komplementari għall-artisti. “Ma nemminx li t-teknoloġija hija l-għadu tal-arti,” qal. “Naħseb li l-artisti dejjem użaw għodod ġodda,” irrimarka.
“Ħafna drabi, il-wiri ta’ immaġnijiet — xogħlijiet tal-arti kif ukoll immaġnijiet maħluqa mill-AI — jista’ jkun ta’ benefiċċju meta tkun qed tfittex ideat; jistgħu jgħinu fl-istudju tad-dawl jew fit-tħejjija ta’ kompożizzjonijiet qabel ma tibda xogħol,” innota.
L-akbar ostaklu, kompla jgħid, jinqala’ meta t-teknoloġija tissostitwixxi kompletament il-ħila u t-talent tal-bniedem, il-viżjoni unika tal-artist: “L-IA tista’ toħloq immaġni vijabbli, iżda immaġni li jeħtieġu interpretazzjoni sussegwenti mill-artist. Meta tintuża sew, l-IA tista’ tkun komplement importanti, għodda ta’ żmienha,” innota.