Il-bibien fid-daħla tal-Knisja tas-Sepulkru Mqaddes tneħħew għar-restawr

Victoria Cardiel via EWTN News

Il-bibien monumentali tal-injam fid-daħla tal- Bażilika tas-Sepulkru Mqaddes f’Ġerusalemm, wieħed mill-aktar postijiet qaddisa għall-Insara ta’ kull denominazzjoni, tneħħew mill-perni tagħhom fid-19 ta’ Frar minn ħaddiema li kienu qed jirrestawraw l-art tal-bażilika u se jgħaddu minn proċess ta’ restawr.

Ix-xogħol huwa parti mir-restawr li għaddej tal-paviment tal-knisja u, bħad-deċiżjonijiet kollha li jikkonċernaw il-bini, ġie adottat b’kunsens fost id-diversi komunitajiet Kristjani li jaqsmu s-sjieda u l-użu tiegħu.

Rappreżentanti tal-Knisja Kattolika Rumana, il-Patrijarkat Ortodoss Grieg, u l-Knejjes Armeni, Kopti, Sirjani Ortodossi, u Ortodossi Etjopjani jaqsmu l-użu tas-Sepulkru Mqaddes. Dawn il-komunitajiet kienu nnutaw li l-bibien urew deterjorament strutturali ċar, skont ir-rivista Terre Sainte .

Ir-restawr tal-bibien se jkun l-ewwel tiswijiet tagħhom f’aktar minn żewġ sekli. L-aħħar tiswijiet dokumentati jmorru lura għall-1810 u ġew ikkummissjonati mill-Knisja Ortodossa Griega wara li nar ikkawża ħsara lill-knisja.

Waqt li x-xogħol għaddej, id-daħla ġiet mgħottija b’pannelli temporanji li juru riproduzzjonijiet fotografiċi tal-bibien oriġinali sabiex tiġi ppreservata d-dehra familjari tad-daħla tal-knisja.

Għad irid jiġi determinat kif se jitwettaq ix-xogħol tal-familji Musulmani storikament responsabbli għall-ftuħ u l-għeluq tal-bibien u ż-żamma taċ-ċavetta matul dan il-perjodu. Id-dixxendenti tal-familji Nusseibeh u Joudeh ingħataw din ir-responsabbiltà fl-1246 mis-Sultan Saladin.

Taxxi u bibien imsakkrin

Ir-rivista Terre Sainte tirrakkonta xi fatti storiċi interessanti mill-passat turbolenti tal-bażilika.

Pereżempju, hemm “bibien doppji,” issa wara l-ħitan, li jinsabu eżatt fuq il-lemin tad-daħla eżistenti. Ir-rivista tispjega wkoll li wara l-konkwista ta’ Ġerusalemm minn Saladin fl-1187, il-bibien kollha tal-bażilika Kruċjata ġew imsakkra b’ħitan, kif ukoll it-twieqi tar-rotunda, sabiex jipprevjenu l-aċċess.

Matul dan il-perjodu, l-Insara kellhom iħallsu taxxa biex jidħlu u jitolbu. Ħafna pellegrini, li kienu diġà għaddew minn vjaġġi twal u ħallsu tariffi biex jidħlu fil-belt, ma kellhomx biżżejjed riżorsi biex iħallsu taxxa oħra. Dawk li setgħu jaffordjawha kellhom jistennew il-ftuħ uniku tal-bibien kuljum għall-ħabta tat-3pm. Ladarba daħlu ġewwa, il-bibien kienu jingħalqu warajhom u ma jerġgħux jinfetħu qabel l-għada filgħodu.

Ir-reliġjużi jieħdu residenza biex jiżguraw it-talb

Fil-bidu tas-seklu 14, reliġjużi ta’ diversi denominazzjonijiet għażlu li jibqgħu msakkra ġewwa l-knisja biex jiżguraw iċ-ċelebrazzjoni kontinwa tal-qima.

“B’dan il-mod biss setgħu jiggarantixxu t-talb fl-aktar knisja importanti fil-Kristjaneżmu,” jispjega l-artiklu minn Terre Sainte.

Biex ikun jista’ jitwassal l-ikel lir-reliġjużi ġewwa, ġiet installata fetħa żgħira fil-bieb tal-injam tal-lemin.

Il-bokkaport ġie installat fil-bieb sekli ilu u għadu jintuża. | Kreditu: Tierrasanta.net
Il-bokkaport ġie installat fil-bieb sekli ilu u għadu jintuża. | Kreditu: Tierrasanta.net

Sakemm tneħħew il-bibien dan l-aħħar, din il-bokkaporta, fost funzjonijiet oħra, kienet tippermetti li jgħaddi sellum minnha sabiex dawk inkarigati mill-ftuħ u l-għeluq tal-bibien ikunu jistgħu jaċċessaw is-serratura, li kienet tinsab ogħla u fejn ma jintlaħaqx.

Fl-1832 Muhammad Ali tal-Eġittu, li kien jaħkem fl-Art Imqaddsa, ippermetta li l-bieb jinfetaħ kuljum u abolixxa t-taxxa tad-dħul.

Aktar reċentement, il-bibien kienu wkoll is-sit ta’ tensjonijiet. Fl-2018, il-mexxejja Kattoliċi, Griegi Ortodossi, u Armeni qablu li  jagħlqu l-knisja bi protesta kontra miżuri tat-taxxa li qiesu bħala diskriminatorji. Baqgħu magħluqa wkoll matul il-pandemija tal-COVID-19 fuq ordni tal-awtoritajiet ċivili.

LURA GĦALL-FAĊĊATA