Stephan Uttom Rozario via EWTN News

Hekk kif il-Kattoliċi madwar id-dinja jimmarkaw il-Ġimgħa Laudato Si’, proġett tal-Caritas Bangladesh fl-artijiet mistagħdra remoti tal-grigal tal-pajjiż qed joffri eżempju kwiet u konkret ta’ kif tidher fil-prattika l-enċiklika tal-mibki Papa Franġisku dwar il-kura tal-ħolqien.

Fiż-żona ta’ Jamalganj fid-distrett ta’ Sunamganj, madwar 4,000 familja — bejn wieħed u ieħor 20,000 ruħ — qed jitgħallmu jkabbru l-ikel is-sena kollha fuq art li qabel ma kinitx tintuża fil-bitħa ta’ wara tagħhom, irabbu t-tjur mingħajr pestiċidi kimiċi, u jipproduċu fertilizzant organiku mid-dud tal-art u d-demel tal-baqar.

Il-proġett, magħruf formalment bħala l-Proġett għad-Diversifikazzjoni tal-Għajxien u r-Reżiljenza għall-Klima għar-Reġjun ta’ Haor, huwa mmexxi minn Caritas Bangladesh, il-fergħa karitattiva tal-Konferenza Episkopali Kattoliċi tal-Bangladesh. Beda f’Lulju 2023 u huwa skedat li jibqa’ għaddej sa Jannar 2027.

“It-togħma tal-ikel issa hija aħjar”

Rubina Begum, ta’ 30 sena, hija waħda mill-benefiċjarji. Fuq biċċa art żgħira mhux ikkultivata ħdejn darha, tkabbar qargħa ħamra, brunġiel, fażola, u ħaxix bil-weraq — kollox mingħajr pestiċidi jew fertilizzanti kimiċi.

“Caritas tatni dud tal-art u qed nipprepara fertilizzant billi nirrilaxxahom fid-demel tal-baqar. Qed napplika dak il-fertilizzant fil-ġnien tal-ħaxix. Qed nuża tip ta’ nassa biex noqtol l-insetti; qed nuża rmied tal-fuklar biex noqtol l-insetti. Mhux qed nuża xi tip ta’ pestiċidi jew fertilizzanti kimiċi,” qalet Begum lil EWTN News.

Qabel ma ngħaqdet mal-programm sena u nofs ilu, hija kienet tuża metodi konvenzjonali tal-biedja. Id-differenza, qalet, hija tanġibbli.

“Meta konna nrabbu l-art qabel, ir-rendiment kien baxx u t-togħma tal-ikel hija wkoll aħjar milli qabel. Qed inbigħu wkoll ħaxix fis-suq biex nilħqu l-bżonnijiet tal-familja tagħna. B’dan, nistgħu nagħmlu xiri ieħor tad-dar,” qalet Begum, omm ta’ tlett itfal. “Fl-istess ħin, qed inrabbi papri u tiġieġ id-dar, iżda qabel, minħabba l-użu tal-pestiċidi, ma stajtx inrabbi papri u tiġieġ id-dar; kienu jmutu.”

Żewġha, Samraj Miah, ta’ 40 sena, jaħdem bil-ġurnata. Iż-żona ta’ Jamalganj tinsab fir-reġjun tal-haor tal-Bangladesh — baċir ta’ artijiet mistagħdra tettoniċi li jgħarrqu għal madwar erba’ xhur kull sena, u jħallu familji bħal tagħhom mingħajr xogħol jew dħul għal perjodi twal.

“Jiena grat lejn il-Caritas. Għax issa nistgħu ngħixu b’mod pjuttost komdu billi nużaw il-metodi li l-Caritas għallmitna dwar il-kultivazzjoni tal-ħxejjex u t-trobbija tat-tjur,” qalet Miah lil EWTN News.

Huwa żied jgħid li baqra jew tnejn jippermettulhom jipproduċu d-demel tagħhom stess għall-fertilizzant minflok ma jiġbruh mingħand il-ġirien, filwaqt li jipprovdu wkoll il-ħalib għall-bżonnijiet nutrittivi tal-familja.

Reġjun fejn 90% jgħixu fil-faqar

Skont iċ-ċensiment nazzjonali tal-2022, il-popolazzjoni tas-subdistrett ta’ Jamalganj hija ta’ madwar 185,866 fuq erja ta’ madwar 309 kilometri kwadri. Madwar 90% tal-popolazzjoni tgħix taħt il-linja tal-faqar, skont l-istimi tal-gvern lokali.

L-agrikoltura hija l-għajxien primarju taż-żona, iżda t-tibdil fil-klima għamilha dejjem aktar prekarja. L-għargħar staġjonali jelimina l-produzzjoni tal-għelejjel għal erba’ xhur kull sena, b’xahrejn addizzjonali ta’ tfixkil konsegwenti — li ​​jfisser li l-familji jistgħu jiffaċċjaw sitt xhur mingħajr dħul affidabbli.

Ir-rispons ta’ Caritas Bangladesh jestendi lil hinn mill-ġardinaġġ fil-kċina. Il-proġett jipprovdi wkoll magni tal-ħjata u taħriġ, finanzjament inizjali għal negozji żgħar, appoġġ għal ħaddiema tas-snajja’ tradizzjonali, u inizjattivi għat-tħawwil tas-siġar.

Aruna Debnath, ta’ 72 sena, u martu rċevew madwar 5,500 taka (madwar $45) f’għajnuna għall-bidu mingħand Caritas. Bil-flus, jixtru l-bambu u materjali oħra u issa jaqilgħu madwar 2,500 taka (madwar $20) fil-ġimgħa billi jagħmlu qfief, borom, u xbieki għat-tiġieġ mid-dar.

“Konna naħdmu bħala ħaddiema bil-paga ta’ kuljum, imma hekk kif nikbru fl-età, isir diffiċli ħafna li naħdmu bħala ħaddiema tal-ġurnata, u ħafna drabi lanqas biss iridu jimpjegawna. Imma wara li rċevejna għajnuna finanzjarja mill-Caritas, qed naħdmu mid-dar,” qalet Debnath lil EWTN News.

“Naħdem mid-dar bil-mod kif nagħmel jien, nieħu pawża meta jkun diffiċli, u mbagħad nerġa’ naħdem. Bid-dħul li naqilgħu, il-familja tagħna qed tgħix tajjeb,” qal.

Madankollu, il-koppja rrikonoxxew li ż-żieda fl-alternattivi rħas tal-plastik waqqgħet is-suq għall-prodotti bijodegradabbli tal-bambu tagħhom.

‘Parti minn Laudato Si’ u l-konservazzjoni ambjentali’

Swapan Nayek, is-superviżur tal-proġett, qal lil EWTN News li Caritas Bangladesh qed tinkorpora t-tagħlim ta’ Laudato Si’ , l-enċiklika tal-mibki Papa Franġisku tal-2015 dwar l-ambjent u l-iżvilupp uman, f’kull proġett.

“Fost l-attivitajiet varji tagħna, niffokaw aktar fuq il-ġardinaġġ fil-kċina sabiex ikunu jistgħu jipproduċu xi ħaġa matul is-sena fuq l-art mhux imħawla fil-bitħa tagħhom biex jissodisfaw il-bżonnijiet tal-familja tagħhom u jaqilgħu xi dħul,” qal Nayek.

It-tħawwil u l-ħdura tas-siġar huma ċentrali għall-proġett haor, żied jgħid, filwaqt li sejjaħ il-kultivazzjoni tal-ħxejjex u t-tħawwil tas-siġar annwali “parti minn Laudato Si’ u l-konservazzjoni ambjentali.”

Iżda Nayek kien sinċier dwar l-iskala tal-isfidi. Lil hinn mill-insigurtà tal-ikel, ir-reġjun ta’ Haor qed jiffaċċja problemi akuti mas-sanità, il-kura tas-saħħa, u l-aċċess għal ilma tax-xorb nadif.

“Fil-haor, mhux biss hemm problema ta’ ikel iżda wkoll problemi ta’ sanità, kura tas-saħħa, ilma tax-xorb, u dawn il-postijiet huma sfidi kbar għalina. Qed nipprovdu servizzi fuq skala żgħira, li mhux biżżejjed,” qal Nayek lil EWTN News. Huwa qal li hemm bżonn ta’ aktar fondi u taħriġ vokazzjonali biex il-proġett jespandi.

Il-proġett jaħdem ukoll mad-Dipartiment tal-Agrikoltura tal-gvern tal-Bangladesh. Suman Kumar Saha, l-uffiċjal tal-agrikoltura għal Jamalganj, faħħar il-kollaborazzjoni.

“L-għażla tal-bdiewa fil-livell tal-għalqa tal-Caritas u t-teknoloġija u r-riżorsi li għandhom huma, fi kelma waħda, straordinarji. Peress li l-Caritas qed taħdem għall-iżvilupp soċjoekonomiku tan-nisa hawn, dan huwa wkoll ta’ min ifaħħarha ħafna,” qalet Saha lil EWTN News. “In-nies tal-haor jinsabu f’diffikultà kbira, u t-taħriġ u l-edukazzjoni tal-Caritas qed jaħdmu tajjeb ħafna biex jgħinuhom jegħlbu dik id-diffikultà.”

Għal Begum, l-aspirazzjonijiet huma aktar sempliċi u eqreb tad-dar.

“Nittama li nagħmel lil uliedi jekk mhux tobba, inġiniera jew xi ħaġa oħra, għall-inqas bdiewa ideali,” qalet.